'Toezicht krijg je nooit helemaal waterdicht'

De Nederlandsche Bank krijgt het toezicht op financiële instellingen nooit helemaal waterdicht, maar je kunt wel kijken naar het gedrag en de cultuur binnen het management om misstanden tijdig te signaleren.

Dat zegt Jan Sijbrand, directeur toezicht bij de Nederlandsche Bank (DNB) in een gesprek met NU.nl.

"We kunnen niet achter iedere handelaar een toezichthouder zetten of de rol van het management overnemen", zegt Sijbrand.

Hij doelt op de Libor-affaire waarbij Rabobank-medewerkers dit wereldwijd veel gebruikte rentepercentage manipuleerden voor eigen gewin. Het kwam de bank op een recordboete van 774 miljoen euro te staan.

Cultuur

"De cultuur binnen het management moet zijn: dat doen wij hier niet." Daarmee zegt Sijbrand niet dat DNB klakkeloos alles kritiekloos aanneemt van het bestuur. "We willen de verslagen van accountants zien, we kijken naar de cursussen die werknemers volgen, we bestuderen de structuren van de riskmanagers, noem het maar op."

De cultuur en het gedrag bestuderen binnen de bestuurskamers is een van de lessen die DNB heeft geleerd van de financiële crisis uit 2007. "Je kunt  niet altijd aan de financiële verslaggeving zien of het wel of niet goed gaat", zegt Sijbrand. 

Daarom houdt DNB sindsdien ook de dynamiek binnen besturen in de gaten en wordt er gekeken hoe banken hun eigen mensen motiveren.

Dominant

"Als een dominante bestuursvoorzitter geen tegenwicht krijgt, dan zie je dat het fout kan gaan. Daarom schuiven wij nu soms ook aan bij bestuursvergaderingen. Af en toe zitten daar ook psychologen bij die observeren en daar verslag van uitbrengen", zegt Sijbrand.

Een dominante ceo betekent overigens niet altijd dat er iets fout gaat binnen een onderneming. Sijbrand wijst dat het door hem genoemde 'zonnekoning-model' wel heeft gewerkt bij Apple en Microsoft waar respectievelijk Steve Jobs en Bill Gates met succes alleen aan het hoofd stonden. 

Balans

Het gaat volgens Sijbrand bij financiële instellingen om de balans tussen de risiconemers en de risicomanagers. "Als die balans er niet is, gaan bij ons de alarmbellen af." Volgens de directeur toezicht moet de commerciële kant de grens van de risicomanagers niet overschrijden. 

Deze vernieuwde manier van toezicht is vier jaar geleden ingezet en daar wil DNB de komende periode op voortborduren. 

"Het toezicht moest een keer op de helling en dat is ook gebeurd. Zoals de onderzoekscommissie inzake de nationalisatie van SNS Reaal het al zei: DNB moet alerter zijn op de integriteit. Dat gaan we dus ook doen", aldus Sijbrand.

Lees meer over:
Tip de redactie