De Nederlandsche Bank (DNB) wil dat desnoods de wet wordt gewijzigd zodat de centrale bank meer openheid kan geven over financiële instellingen die onder toezicht staan.

Dat zegt directeur toezicht van DNB Jan Sijbrand in een gesprek met NU.nl.

De centrale bank wil transparanter zijn en denkt daarbij aan de mogelijkheid van naming and shaming. Maar voordat DNB ondernemingen publiekelijk aanspoort tot beterschap, moet daarvoor eerst de wet worden aangepast.

"Er zijn wettelijke belemmeringen waardoor je niet zomaar openlijk met een vinger naar een financiële instelling kunt wijzen", zegt Sijbrand. 

Minister van Financiën Jeroen Dijsselbloem laat in een reactie aan NU.nl weten de inzet van meer transparantie te steunen. "Het Ministerie en DNB zullen overleggen over wat er nodig en mogelijk is", aldus de bewindsman.

Verschillen

Een methode die centrale banken in het buitenland gebruiken is het publiceren van vergelijkbare onderzoeken. "Banken rapporteren op een gestandaardiseerde manier aan DNB, je kunt daardoor goed de onderlinge verschillen zien." 

Maar ook daarvoor moeten financiële instellingen hun toestemming geven, want het betreft vertrouwelijke informatie die je openbaar maakt. Sijbrand: "Daarover zijn we nu in gesprek met de instanties. Misschien is er wel een wetswijziging nodig om die belemmering van tafel te krijgen."

De directeur toezicht onderkent ook het gevaar dat ondernemingen juist verder afglijden omdat de pijnpunten door DNB openbaar worden gemaakt. "Je moet daar voorzichtig in zijn, maar we realiseren ons dat je in de deze tijd niet langer alleen maar achter de schermen kunt werken", aldus Sijbrand.

Visie

De centrale bank presenteert dinsdag het rapport Visie toezicht 2014-2018. Meer transparantie is een van de vier speerpunten voor DNB de komende vier jaar. 

De andere drie hebben betrekking op de rol van de centrale bank binnen het Europese toezicht op banken, het bewaken van de integriteit binnen financiële instellingen en een verdiepingsslag van DNB in de analyse van banken.

Kennis

Om grondiger te kunnen analyseren wil DNB eerst meer specialistische kennis in huis halen. "Specialistische kennis ontbreekt soms, dat zie je bijvoorbeeld bij het onderzoek dat we deden naar vastgoed", zegt Sijbrand.

Hij doelt op de minutieuze studie die de toezichthouder deed naar de vastgoedportefeuilles van Nederlandse banken. Daarvoor haalde DNB de expertise van de Amerikaanse financiële dienstverlener Blackrock in huis.

De directeur toezicht benadrukt dat er wel kennis in huis is, maar door de omvang en het specialisme van sommige onderzoeken acht DNB hulp van buiten noodzakelijk. "We gaan op grote schaal werknemers opleiden en huren ervaren deskundigen en adviseurs in."

Thema's

Er wordt standaard aan het begin van ieder jaar een aantal thema's vastgesteld waar de toezichthouder onderzoek naar gaat doen. Afgelopen jaar vielen daarbij de vastgoedportefeuilles van banken dermate op dat DNB bij wijze van experiment besloot de zaak grondig uit te pluizen.

Het blijft wat betreft Sijbrand niet bij dat ene onderzoek naar vastgoed, een uitgebreide kijk in de keuken is hem goed bevallen. "Dat willen we de komende jaren vaker doen als onderdeel van de analytische diepgang." 

Dat zal net zoals in het geval van het vastgoedonderzoek geconcentreerd zijn op een enkel onderdeel. "We gaan dan ook naar locaties om ter plekke de kredietdossiers te bekijken", zegt Sijbrand.

Achterlopen

Daarnaast speelt er ook een ander probleem. Door de dynamiek en innovatiekracht in de financiële sector betekent het bijna automatisch dat het toezicht op de sector achterloopt.

"Dat is per definitie zo", beaamt Sijbrand. "De financiële wereld verzint een nieuw product, waardoor wij altijd reactief reageren."

Lees ook: "Toezicht krijg je nooit helemaal waterdicht"