Hebben De Nederlandsche Bank en het ministerie van Financiën tijdig en toereikend gereageerd  op informatie, signalen en ontwikkelingen in de financiële positie van SNS Reaal?

Die vraag trachten de onderzoekers Rein Jan Hoekstra en Jean Frijns te beantwoorden in het evaluatierapport over de nationalisatie van bank en verzekeraar SNS Reaal.

De opdrachtgevers, het ministerie van Financiën en De Nederlandsche Bank (DNB), krijgen aanbevelingen hoe zij in de toekomst moeten handelen bij financiële instellingen die misschien staatssteun nodig hebben.

Er is ook kritiek geleverd over de genomen stappen vanaf de beursgang in 2006 tot en met de nationalisatie op 1 februari 2013. NU.nl zet de belangrijkste aanbevelingen op een rij.

Aanbevelingen

- Het ministerie van Financiën moet na het geven van staatssteun duidelijker eisen stellen. Ook moet er vanuit de overheid een rechtspersoon, een trustee, worden aangewezen die toezicht houdt of de regels voor het verkrijgen van staatsteun goed worden nageleefd.

De overheidscommissarissen die zijn aangesteld in het geval SNS Reaal hadden volgens de onderzoekers een "onmogelijke positie", doelend op een belangenconflict.

- Financiën moet niet te lang wachten met contact zoeken met de Europese Commissie om af te stemmen of staatssteun nodig is.

- Bij DNB moet de structuur zo worden hersteld dat president Klaas Knot eindverantwoordelijk is en het aanspreekpunt is naar de buitenwereld. De president moet de rollen die hij heeft, het adviseren van de minister en toezicht houden, coördineren.

- De raad van commissarissen van DNB moet toegang krijgen tot dossiers van lopende zaken, om zo de interne regels van de toezichthouder goed te laten functioneren.

Kritiek

Bij de overname van de vastgoedtak Property Finance in 2006, is er door DNB teveel vertrouwd op de risico analyse die SNS Reaal gaf, in plaats van een  eigen, kritische inhoudelijke inschatting van de risico's te maken.

Het ministerie heeft te gemakkelijk de verklaring van geen bezwaar afgegeven bij de overname van Property Finance. "Wij zouden het in die tijd niet gegeven hebben", zeggen de onderzoekers in een verklaring.

Ook wist de overheid te weinig van de relaties binnen de vastgoedwereld. Er was in die tijd namelijk sprake van verwevenheid met de Nederlandse topcriminaliteit.

- Financiën heeft nagelaten "schoonschip te maken" bij SNS. Tussen eind 2008 en eind 2011 had het miniserie ingrijpende en nodige herstructurering  door moeten voeren. 

"Als je staatssteun geeft, moet je ook een plan maken en dat bewaken", zeggen de onderzoekers. Zij vinden dat het ministerie deze verantwoordelijkheid teveel heeft overgelaten aan SNS.