Tot veler verrassing heeft Oekraïne donderdag het overleg over een associatieverdrag met de Europese Unie opgeschort, amper 8 dagen voordat het ondertekend zou worden.

Rusland is opgetogen over deze wending, maar de Oekraïense oppositie is woedend.

Oekraïne staakt de onderhandelingen omwille van de nationale veiligheid, aldus premier Mikola Azarov. Het wil eerst iets doen om het mogelijke verlies in handelsvolume met Rusland en andere ex-Sovjetrepublieken te compenseren. Kiev wil hierover praten in een trilaterale commissie met de EU en Rusland, aldus Oekraïense media.

Er wordt al zes jaar gewerkt aan het vergaande associatieverdrag. Dit verdrag zou handel met de EU moeten liberaliseren en de weg vrij maken voor een vrijhandelsakkoord.

Een woordvoerder van de Russische president Vladimir Poetin juichte de Oekraïense ommekeer toe en zei te hopen op nauwere banden met Kiev. Rusland was altijd al fel gekant tegen Oekraïne's prowesterse koers en heeft de afgelopen maanden zware druk uitgeoefend om Kiev van het akkoord af te houden, onder meer door de toegang van Oekraïense producten tot de Russische markt te bemoeilijken.

Woedend

De oppositie in Oekraïne is woedend over het regeringsbesluit. Vitali Klitsjko, voorman van de Oedar-partij , wil premier Azarov voor de rechter slepen. Arseni Jatsenjoek, fractieleider van de Vaderlandpartij van oppositieleider Joelia Timosjenko, zei dat president Viktor Janoekovitsj wegens landverraad afgezet moet worden als hij het associatieverdrag niet tekent.

Oekraïne en de EU zouden het verdrag op 29 november ondertekenen in de Litouwse hoofdstad Vilnius. Het overleg liep stroef omdat Kiev nog altijd aan een aantal eisen van Brussel moest voldoen, vooral de vrijlating van de gedetineerde oppositieleider Joelia Timosjenko. Eerder op donderdag kon het parlement in Kiev het niet eens worden over een voorstel om haar voor medische behandeling naar Duitsland te laten gaan.

Teleurstelling

De Europese Unie is teleurgesteld over het besluit van Oekraïne. EU-buitenlandchef Catherine Ashton noemde het donderdag in een verklaring een ''teleurstelling. Niet alleen voor de EU, maar ook voor de bevolking van Oekraïne.''

Ashton noemt de overeenkomst die op de plank lag het meest ambitieuze plan dat de Unie ooit aan een land heeft voorgelegd. De hervormingen die Oekraïne in het verleden heeft doorgevoerd en de hervormingen die in het plan zijn opgenomen, zouden de weg vrij moeten maken voor buitenlandse investeringen in het Oost-Europese land.

Na de Oekraïense beslissing besloot Europees commissaris voor Uitbreiding Stefan Füle donderdag een bezoek aan Kiev te schrappen. De Duitse minister van buitenlandse zaken. Guido Westerwelle, verklaarde dat de EU nog steeds een akkoord met Oekraïne wil, maar dat de bal nu bij Kiev ligt.

President Janoekovitsj zei donderdag dat er ondanks ''tijdelijke moeilijkheden" geen alternatief is voor hervormingen of voor Europese integratie. Maar volgens de Zweedse minister van Buitenlandse Zaken, Carl Bildt, is Kiev door de knieën gegaan voor het Kremlin. ''Het beleid van brute druk werkt blijkbaar", twitterde hij.