De Europese Centrale Bank (ECB) verlaagt het belangrijkste rentetarief van 0,5 naar 0,25 procent. De rente bereikt daarmee het laagste niveau ooit in de geschiedenis van de muntunie. 

Dat maakt de ECB donderdag in Frankfurt bekend. 

Het halve procent, dat begin mei van dit jaar werd ingevoerd, werd al als historisch laag beschouwd, de centrale bank scherpt dit percentage tegen de verwachting van analisten nog verder naar beneden aan.

De rente die banken krijgen als ze hun geld aan de ECB in bewaring geven blijft op 0 procent. Ook verlaagt de centrale bank de depositorente van 1 procent naar 0,75 procent. 

ECB-president Mario Draghi zegt in een verklaring dat de lage rente voor langere tijd is en in lijn is met het voornemen van de centrale bank in juli om zijn macht op het monetaire beleid in de eurozone uit te oefenen.

Dijsselbloem

"De renteverlaging  is een positief en belangrijk signaal dat de ECB vastbesloten is om het economisch herstel te blijven steunen", zegt  Minister Jeroen Dijsselbloem in een reactie tegen BNR.

Dijsselbloem hoopt dat de renteverlaging leidt tot een lagere rente voor burgers en bedrijven. ''Als banken goedkoper kunnen lenen bij de centrale bank, dan hopen we natuurlijk ook dat dat zich door vertaalt naar lagere tarieven voor consumenten en bedrijven.''

De minister beaamt dat een lagere rente niet gunstig is voor de pensioenfondsen. Maar tegelijk hebben de aandelenbeurzen zich fors hersteld de laatste maanden. De dekkingsgraden van de pensioenfondsen ontwikkelen zich daardoor heel goed, aldus Dijsselbloem.

Inflatie

De belangrijkste reden voor de ECB om de rente verder te verlagen is de dalende inflatie van de zeventien landen in de eurozone. In oktober bedraagt de consumentenprijzenindex 0,7 procent, het laagste percentage in vier jaar.

Draghi noemde deze daling sterker dan gedacht en verwacht dat de inflatie ook in november "bijzonder laag" blijft. De ECB heeft het streven om de inflatie dichtbij, maar onder de 2 procent te houden. Hij benadrukte verder dat de ECB alle instrumenten zal gebruiken om aan zijn doelstellingen te voldoen. 

Een lagere rente kan de inflatie weer aanjagen doordat er meer geld in de markt terecht komt. Tegelijkertijd kan het lage niveau ervoor zorgen dat banken makkelijker geld uitlenen aan consumenten en bedrijven en zo de economie aanjagen.

Carsten Brzeski, analist bij de ING, denkt echter het tegenovergestelde. "De neerwaartse druk op de euro zal van korte duur zijn en leningen voor bedrijven en huishoudens worden hierdoor niet goedkoper", laat Brzeski aan NU.nl weten.

Voor deflatie, waarbij de prijzen dalen, is geen vrees. ''Dan hebben we het over aanhoudende, zichzelf versterkende prijsdalingen in veel categorieën van goederen. Dat zien we nog niet'", aldus Draghi.

Sparen

Een lage rente kan nadelige gevolgen hebben voor spaarders. Banken rekenen namelijk het lage niveau door aan hun spaarders. 

Als de rente, die spaarders op hun spaarrekening ontvangen, lager is dan de inflatie, betekent dit dat het spaargeld minder waard wordt. Met hetzelfde geld kan minder gekocht worden.

Pensioenfondsen kunnen ook in de problemen komen door een lage rente. Zij krijgen namelijk een laag percentage voor hun investeringen, waardoor het moeilijker wordt om aan de toekomstige verplichtingen te voldoen, vaak uitgedrukt in dekkingsgraad.

De centrale bank-president maakte niet helemaal duidelijk of de beslissing over het rentebesluit unaniem is genomen binnen de ECB, waarin alle presidenten van de nationale banken binnen de eurozone zijn vertegenwoordigd. Sommige bestuurders wilden liever wat meer infoirmatie over de economie, lichtte Draghi toe.

Werkloosheid

Draghi ziet dat het economisch herstel langzaam doordringt. "Vooruitkijkend ziet het er naar uit dat de economie zich in een laag tempo herstelt, voornamelijk door een geleidelijke toename van de binnenlandse vraag."

"De verbeteringen in de financiële markten van vorig jaar lijken hun weg gevonden te hebben naar de reële economie", zegt Draghi. Tegelijkertijd waarschuwt hij voor de hoge werkloosheid die de eurozone momenteel kent.

Die is in het eurogebied met 12,2 procent op recordhoogte en de euro klom bijna 5 procent ten opzichte van andere belangrijke munteenheden. Dit heeft een negatief effect op de concurrentiepositie, is ongunstig voor de export en drukt de prijzen.

Verenigd Koninkrijk

De beslissing van de ECB komt vlak nadat de Britse centrale bank meldde haar monetaire beleid ongemoeid te laten.  

Het belangrijkste rentetarief in Groot-Brittannië blijft onveranderd op 0,5 procent en het stimuleringsprogramma blijft eveneens ongewijzigd.

Vijf vragen over inflatie