De sterke stijging van de euro in de afgelopen maanden speelt veel Europese multinationals parten. De dure Europese munt zet druk op de resultaten omdat geld dat in andere landen wordt verdiend minder euro's oplevert dan voorheen.

In de afgelopen dagen wezen grootmachten als Philips, Unilever, Heineken en AkzoNobel bij hun kwartaalcijfers op de nadelige gevolgen van wisselkoersen. Unilever zag zijn omzet krimpen door de sterke euro, terwijl Heineken zich gedwongen zag een winstwaarschuwing te geven.

Ook veel grote buitenlandse bedrijven, zoals drankenproducent Pernod-Ricard en de fabrikant van telecomapparatuur Ericsson, weten tegenvallers aan de schommelingen op de valutamarkt.

De euro is in trek door de eerste tekenen van economisch herstel in de eurozone, toenemende zorgen over diverse opkomende markten en het aanhoudende stimuleringsbeleid van de Amerikaanse centrale bank.

Dit heeft ervoor gezorgd dat de Europese eenheidsmunt niet alleen meer waard is geworden ten opzichte van de dollar, maar ook in vergelijking met een brede groep andere valuta.

Roepie

Zo was de euro vorig kwartaal ruim 16 procent duurder ten opzichte van de Braziliaanse reaal en de Indiase roepie dan een jaar eerder en verloor de Zuid-Afrikaanse rand ruim 22 procent van zijn waarde.

De Japanse yen was in het derde kwartaal gerekend in euro's zelfs een kwart goedkoper dan vorig jaar. De waarde van de dollar zakte met bijna 6 procent. Die ontwikkelingen zijn al het hele jaar zichtbaar, maar kregen vorig kwartaal nog eens extra vaart.

Unilever omschreef de gelijktijdige sterke daling van zo'n grote groep munten donderdag als een ''schok voor de wereldeconomie''. Het moederbedrijf van Dove, Omo, Axe, Lipton, Knorr en Ben & Jerry's verwacht dat slechte wisselkoersen de omzet dit jaar met 6 procent naar beneden halen.

Opmars

De opmars van de euro lijkt voorlopig nog niet ten einde. In oktober won de Europese munt, mede door de sluiting van de Amerikaanse overheid, nog eens 3 procent op de dollar. Donderdag ging de euro daardoor voor het eerst in 2 jaar weer door de grens van 1,38 dollar.

Een aanhoudende stijging van de euro is gezien het fragiele economische herstel van de eurozone is echter geen uitgemaakte zaak. Valutaspecialist Jane Foley van Rabobank wees er donderdag in dit verband op dat de economische groei in de eurolanden in oktober weer is afgezwakt.. ''Dit geeft aan dat er nog steeds gebeurtenissen zijn die de euro een klap kunnen geven.''