Vijf vragen over het schuldenplafond

Terwijl er een 'shutdown' gaande is in de Verenigde Staten komt ook het moment dat het schuldenplafond bereikt wordt steeds dichterbij.

Donderdag 17 oktober wordt de deadline bereikt.

NU.nl legt in vijf vragen uit wat het schuldenplafond nu eigenlijk is en wat er gebeurt als het plafond niet wordt verhoogd.

Wat is het schuldenplafond?

Het schuldenplafond is het bedrag dat de Amerikaanse overheid maximaal kan lenen door het uitgeven van staatsleningen. Het geeft aan hoeveel schuld de Verenigde Staten kunnen dragen. Dit maximale bedrag staat nu op 16.700 miljard dollar. De overheid moet van dit geld zaken betalen als AOW, rente over de staatsschuld zelf en het ziekenfonds voor de ouderen. 

Het schuldenplafond werd gecreëerd in 1917, deels om overheidsuitgaven in de hand te kunnen houden. Sinds 1974 gaat dit echter op een andere manier. Om die reden wordt het schuldenplafond meestal zonder al te veel discussie verhoogd. Naast de VS heeft ook Denemarken een schuldplafond.

Wat gebeurt er als het schuldenplafond niet wordt verhoogd?

Naar schatting zal de VS op 17 oktober nog maar 30 miljard dollar tot zijn beschikking hebben. Als het schuldenplafond voor die tijd niet verhoogd wordt, kan de Amerikaanse overheid ook geen nieuw geld meer aantrekken en is de overheid afhankelijk van inkomsten uit bijvoorbeeld belastingen. 

En dat terwijl er grote uitgaven gepland staat, zoals 12 miljard dollar op 23 oktober voor AOW, 6 miljard dollar op 31 oktober aan rentebetalingen en diverse uitkeringen van in totaal 58 miljard dollar op 1 november. Als het schuldenplafond niet wordt verhoogd, kan maar tweederde van de al geplande uitgaven worden gedaan.

Zonder een hoger schuldenplafond heeft de VS bovendien geen middelen meer om de rente op de staatsschuld te  betalen. Hierdoor zullen beleggers massaal van hun staatsobligaties af willen en schiet de Amerikaanse rente de lucht in.

Welke rol speelt de politiek in deze kwestie?

Het Amerikaanse Congres moet het schuldenplafond verhogen. Sinds de instelling van het schuldenplafond heeft het Congres al 78 keer groen licht gegeven voor een verhoging. Ditmaal liggen de Republikeinen echter dwars. Zij vinden dat de Verenigde Staten te veel schulden hebben en willen dat er niet nog meer gemaakt worden.  

Een compromis zal dit keer bovendien minder snel bereikt worden, omdat de Republikeinen en Democraten sterk verdeeld zijn over de nieuwe ziekenfondswet Obamacare, waar door eerdere afspraken het begrotingsakkoord van afhangt.

Is een dergelijke crisis rond het schuldenplafond al vaker voorgekomen?

Jazeker, in de zomer van 2011 nog. Toen liep de verhoging van het schuldenplafond vertraging op. Dit leidde toen tot een verlaging van de kredietbeoordeling van de VS door S&P, waarop de aandelenkoersen in het land kelderden. 

En ook in 1995 en 1996 laaide er een discussie op rond het schuldenplafond, die toen leidde tot een 'shutdown' van de Amerikaanse overheid.

Wat is de stad van zaken momenteel?

Er is nog altijd hoop dat Amerikaanse politici op korte termijn een akkoord zullen bereiken om het schuldenplafond te verhogen. Het overleg van de Amerikaanse president Barack Obama met leiders uit het parlement dat maandag zou plaatsvinden, werd uitgesteld. Dit gebeurde om de deelnemers meer tijd te geven om een oplossing te vinden voor de politieke impasse over de begroting. Dit zou moeten worden opgevat als een positief signaal. 

Als er een akkoord wordt bereikt, komt er ook een einde aan de 'shutdown' in de Verenigde Staten, waardoor sinds 1 oktober een deel van de overheid dicht is.

Deze shutdown heeft te maken met de eerder genoemde Obamacare, waar de begroting van afhankelijk gemaakt is. De overheid krijgt alleen groen licht om de nodige uitgaven tot december te verzorgen als de invoering van dit zorgsysteem een jaar wordt uitgesteld.

Zie ook: 'Wat is een shutdown?'

Lees meer over:

Regeerakkoord

Regeerakkoord
Wat betekent het regeerakkoord voor jouw portemonnee? 

Koophuis

Koophuis
Hoe ziet de woningmarkt er in de nabije toekomst uit?

IEX.nl (mediapartner)

IEX.nl (mediapartner)
IEX.nl is hét beleggersplatform van Nederland. Volg alles van deze mediapartner. 

NUwerk

Tip de redactie