Twee ingenieursbureaus die betrokken zijn bij onderzoek naar schaliegaswinning, "zouden er financieel belang bij kunnen hebben als het boren naar onconventionele fossiele brandstoffen ook in Nederland van de grond komt".

Dat zegt secretaris Fleur de Huu van Schaliegasvrij Nederland tegenover NU.nl, naar aanleiding van een uitspraak van vice-voorzitter van Schaliegasvrij Nederland Willem Jan Atsma maandagochtend tegen Radio 1.

Ingenieursbureau Arcadis en Fugro, twee van de drie bureaus die op verzoek van het ministerie van Economische Zaken in Nederland onderzoek hebben gedaan naar de veiligheid van schaliegaswinning, "verdienen veel geld aan schaliegasontwikkeling in Amerika", zei Atsma.

"Als je ingenieursbureaus die geld verdienen met schaliegasontwikkeling vraagt om te kijken hoe veilig schaliegaswinning is, dan is het misschien niet de slager die zijn eigen vlees keurt, maar het is meer de vraag stellen aan de slager of vlees eten wel gezond is", aldus de vice-voorzitter.

Duidelijk

Volgens secretaris De Huu is het duidelijk. "Arcadis en Fugro verdienen hun geld in deze sector, en zouden er dus financieel belang bij kunnen hebben als het boren naar onconventionele fossiele brandstoffen ook in Nederland van de grond komt."

"Arcadis exploiteert in de VS een afdeling die gespecialiseerd is in (afval)watermanagement en milieudiensten ten behoeve van de onconventionele olie- en gassector. Fugro verzorgt bodemonderzoek en consultancy voor dezelfde branche", licht De Huu toe. 

Onconventionele fossiele brandstoffen zijn onder meer schaliegas, tight sandstone gas en methaan. Deze brandstoffen zijn een stuk moeilijker te ontginnen dan gewone aardolie en aardgas. 

Aangedrongen

Schaliegasvrij Nederland heeft er naar eigen zeggen bij minister Henk Kamp van Economische Zaken altijd op aangedrongen dat het onderzoek uitgevoerd zou moeten worden door een onafhankelijke partij. 

"Een partij die geen financiële belangen heeft bij de uitkomst van het rapport, om zo te komen tot een wetenschappelijk verantwoord resultaat", zegt De Huu. "Door de keuze voor deze onderzoekspartijen blijft er een zweem van belangenverstrengeling rond het rapport hangen."

'Niet verrassend'

Woordvoerder van het ministerie van Economische Zaken Bart Visser zegt tegenover NU.nl dat het niet verrassend is dat de bureaus ook contacten hebben met energiebedrijven, "waar dan ook ter wereld".

"Mijnbouw is iets waar met name energiebedrijven zich mee bezig houden. Als je een expert bent op het gebied van mijnbouw, ligt het in de lijn der verwachting dat je contacten hebt met bedrijven en daar ook geld mee verdient. Dat wil niet zeggen dat je daarmee niet onafhankelijk of vooringenomen zou zijn."

"Het onderzoek is tot stand gekomen door een Europese aanbestedingsprocedure. Bij deze procedure is nadrukkelijk getoetst op onafhankelijkheid van de onderzoeker", zegt Visser. 

Visser benadrukt dat ook de commissie voor milieueffectrapportage, die nog advies zal uitbrengen aan minister Kamp over het wel of niet toestaan van proefboringen, zal toetsen of het onderzoek onafhankelijk tot stand is gekomen.

Klopt niet

Volgens professor Jan Rotmans, hoogleraar Transitiekunde, klopt het onderzoeksrapport niet, gezien het belang van Arcadis en Fugro. Rotmans sprak maandagmiddag in Dit is de Dag op Radio 1 over het onderzoeksrapport van de drie bureaus. "Twee (Arcadis en Fugro, red.) van die drie hebben zelf ervaring met boren naar schaliegas en hebben er ook belang bij dat te doen, dat klopt al niet", zegt Rotmans. NU.nl kon de hoogleraar maandagmiddag niet bereiken.

Kamp noemde maandag, in een brief aan de Tweede Kamer, proefboringen naar schaliegas veilig. Een definitief besluit over het toestaan van de boringen heeft hij nog niet genomen. 

Volgens Atsma is het winnen van schaliegas nooit helemaal veilig. "Je brengt onder hele hoge druk enorme hoeveelheden water en chemicaliën de grond in. Je perst steenlagen onder de grond kapot. Je richt schade aan. Dat kan leiden tot verontreiniging van drinkwater."

Vijf vragen over schaliegas