Europese banken die in de problemen zijn geraakt moeten door de Europese Commissie gedwongen kunnen worden te sluiten of te herstructureren.

Bovendien moet er een Europees afwikkelingsfonds komen, gefinancierd door de banken zelf.

Dat staat in woensdag gepresenteerde voorstellen van het dagelijks bestuur van de EU. Europees commissaris Michel Barnier (Interne markt) benadrukte dat de belastingbetaler niet langer de financiële sector overeind moet houden, maar dat de sector zelf de rekening moet betalen.

Barnier zei dat ten tijde van de problemen met banken als Dexia en Fortis Europa niet dergelijke en efficiënte afwikkelingsmechanismen had. Daarom is het van belang dat die er komen, aldus Barnier.

Maatregelen

In de plannen van Barnier staan de Europese Centrale Bank (ECB) en een speciale commissie centraal. De ECB krijgt de autoriteit om te beslissen wanneer een bank gered moet worden waarna de commissie bepaalt wat voor maatregelen er moet worden genomen.

Deze speciale commissie wordt gevormd uit beleidsmakers van de ECB, de Europese Commissie en nationale toezichthouders. Voor elke bank zal dit een ander team zijn.

De voorstellen passen in de vorming van een Europese bankenunie. Zo werd al geregeld dat de Europese Centrale Bank toezicht gaat houden op alle banken van de eurozone en eventueel op banken in niet-eurolanden.

Europese wetten

De EU-landen en het Europees Parlement moeten zich nog over de voorstellen buigen. Minister van Financiën en voorzitter van de eurogroep, Jeroen Dijsselbloem, verwelkomt het voorstel van Barnier. Hij hoopt dat aan het eind van het jaar alle partijen hierover overeenstemming hebben bereikt, liet hij tegenover het persbureau Bloomberg weten.

Duitsland stelde vooraf al dat de plannen van Barnier indruisen tegen Europese wetten, maar Barnier bestrijdt dit. Volgens hem kan het bestuur van het zogenoemde resolutiemechanisme geen besluiten nemen zonder de inspraak van de autoriteiten van het betrokken land. Berlijn lijkt echter niet overtuigd. Dit gaat buiten de bevoegdheid van Brussel om, zo klonk het in een reactie woensdag.

Aandeelhouders

Verder spraken de EU-landen af dat ze dezelfde stappen nemen om een zwakke bank overeind te houden. Daarbij moeten de aandeelhouders en schuldeisers in ieder geval een deel van de redding betalen (een zogenoemde bail in), zodat er minder belastinggeld nodig is.

Bovendien moeten alle banken een herstructureringsplan hebben. Zo moeten de banken aantonen hoe ze op termijn weer winstgevend en kapitaalkrachtig worden. Dit plan moet ingediend worden voordat een bank eventueel een beroep doet op staatssteun, aldus de EU.

Ook zal er een maximum gelden voor de beloning van de top van een bank, die moet herstructureren of staatssteun ontvangt. Dit moet voor het management voldoende stimulans zijn om de herstructurering door te voeren en de steun snel terug te betalen. Deze striktere regels gaan 1 augustus in.

Vijf vragen over de bankenunie beantwoord

Dossier Schuldencrisis