Uitkeringsinstantie UWV verwacht als gevolg van vooral de stijgende werkloosheid eind dit jaar een financieel tekort van 5,4 miljard euro.

Dit blijkt maandag uit de juninota van het UWV. Eind 2012 was dit nog een tekort van 0,8 miljard euro.

Het tekort valt bovendien waarschijnlijk nog hoger uit, omdat het UWV rekening heeft gehouden met cijfers van het CPB van maart en niet die uit juni, die een nog negatiever beeld geven.

Het tekort heeft geen gevolgen voor de betaling van uitkeringen. Het komt echter wel op de rekening van staatskas en is daarmee voor het kabinet een belangrijke tegenvaller om rekening mee te houden bij het vaststellen van de begroting van volgend jaar. Het kabinet gaat hier in augustus mee aan de slag.

Stijging werkloosheid

Het tekort komt bijna volledig door de stijging van de werkloosheid in Nederland en daarmee van het aantal WW-uitkeringen. Het UWV verwacht dit jaar 1,4 miljard euro meer uit te geven aan de WW, voor 2014 wordt een verdere stijging van 900 miljoen euro verwacht.

Het beheer van UWV heeft geen rol gespeeld bij de stijging van het tekort, zo benadrukt de uitkeringsinstantie.

Premies

Opvallend is vooral dat de premies die de werkgevers voor de WW betalen bij lange na niet kostendekkend zijn. Dit betekent dat de stijging van de werkloosheid vooral door de belastingbetaler moet worden opgehoest. 

Werkgevers betalen dit jaar een premie van 1,7 procent voor het Algemeen Werkloosheidsfonds. Om dit kostendekkend te laten zijn zouden ze echter een premie van 3,78 procent (meer dan een verdubbeling) moeten betalen, aldus UWV.

Bedrijven

"Bedrijven gaan dit zeker merken", licht Jan-Maarten van Sonsbeek, hoofd premieraming bij het UWV, toe aan NU.nl. Op basis van de berekeningen van het UWV stelt het kabinet ieder jaar de premies vast. In september wordt voor bedrijven dan ook pas precies duidelijk hoe de stijging van de WW voor hen uitwerkt. 

Het UWV verwacht overigens niet dat de premies ook daadwerkelijk zo zullen stijgen dat ze wél kostendekkend zullen zijn, omdat het kabinet streeft naar stabiele premies. 

Een stijging van de premie heeft namelijk een groot effect op de koopkracht in Nederland. "De premies zijn een groot onderdeel geworden van de tekorten in de schatkist", aldus Van Sonsbeek. "Het is aan het kabinet om goed te kijken welke groepen in de samenleving dit ten laste gelegd wordt."

SER

In het sociaal akkoord tussen kabinet, werkgevers en werknemers is wel afgesproken om te onderzoeken hoe de premies in de toekomst weer kostendekkend kunnen zijn. De Sociaal-Economische Raad (SER) buigt zich momenteel over dit vraagstuk. 

De uitkeringinstantie had al eerder aan de hand van cijfers van het CPB bekendgemaakt een forse stijging van de werkloosheidsuitkeringen te verwachten: de WW groeit van 340.000 van begin dit jaar naar een record van 440.000 uitkeringen eind 2014.

Dit komt volgens het UWV vooral doordat veel bedrijven zolang mogelijk hebben gewacht met het ontslaan van werknemers, maar dit nu niet meer kunnen volhouden.

Niet eerder was dit aantal WW-uitkeringen zo hoog, al gaat deze vergelijking niet helemaal op omdat sinds bijvoorbeeld de crisis in de jaren 80 van de vorige eeuw de beroepsbevolking ook gegroeid is. 

Nieuwe verzekeringen

Het UWV heeft maandag ook de premies voor de nieuwe arbeidsongeschiktheidverzekeringen (WGA) vastgesteld, die vanaf 2014 gelden voor bedrijven. Dit gaat om een premie van 0,5 procent voor vaste werknemers en 0,17 procent bij flexibele werknemers.