Het 500-eurobiljet kan beter worden afgeschaft, omdat het vrijwel alleen in criminele circuits wordt gebruikt.

Dat adviseert de Adviesraad Internationale Vraagstukken (AIV) maandag in een rapport over de samenhang tussen grensoverschrijdende criminaliteit, corruptie en instabiliteit.

Nederland moet erop aandringen dat de aanpak van grensoverschrijdende criminaliteit zich blijft richten op de controle van illegale geldstromen.

Er bestaat weliswaar een meldplicht voor ongebruikelijke transacties, maar die vormen volgens de AIV vermoedelijk het topje van de ijsberg. "Veel geld wordt mogelijk buiten het officiële bankwezen om overgemaakt, bijvoorbeeld via informele systemen, het internet, of het geld wordt contant vervoerd."

Europees Openbaar Ministerie

De onderzoekers stellen verder dat Nederland moet aandringen op de oprichting van een Europees Openbaar Ministerie. Met name ten aanzien van financiële misdrijven kan een Europees OM het 'tekort aan prioritering in de lidstaten corrigeren en zorg dragen voor een meer effectieve en efficiënte handhaving'.

De noodzaak van betere samenwerking binnen de EU is zeer groot, omdat sprake is van vrij verkeer van personen en goederen. De samenwerking ondervindt echter 'belemmeringen', onder meer omdat de lidstaten soms weinig vertrouwen hebben in elkaars rechtstaat.

"Lidstaten kunnen elkaar daardoor onvoldoende aanspreken op tekortkomingen in de rechtspraak, politie en corruptiebestrijding", aldus de AIV.

Afgelopen januari riep Tweede Kamerlid Henk Nijboer minister van Financiën Jeroen Dijsselbloem al op om DNB te vragen de biljetten uit de roulatie te nemen. Ook zijn argument was dat de briefjes vooral door criminelen worden gebruikt.