DNB voorziet bezuinigingen tot 8 miljard

Om het begrotingstekort terug te dringen zijn er volgend jaar bezuinigingen nodig van 6 tot 8 miljard euro. De Nederlandse economie krimpt dit jaar met 0,8 procent bovendien harder dan eerder voorzien.

Dit blijkt maandag uit halfjaarlijkse voorspellingen (pdf) van De Nederlandsche Bank.

"2013 wordt een bijzonder guur jaar. De cijfers liegen er niet om. Het is een zure appel waar we doorheen moeten zullen bijten", aldus directeur Job Swank in een toelichting.

De voorspellingen zijn negatiever dan eerder voorzien: in december werd door de centrale bank nog uitgegaan van een krimp van 0,6 procent, vorig jaar juni ging DNB zelfs nog uit van een groei van 0,6 procent voor 2013. Voor 2014 wordt nu een groei van 0,5 procent voorzien.

Werkloosheid

De werkloosheid loopt daarbij dit jaar sterk op tot 7,2 procent van de beroepsbevolking. Dit neemt in 2014 weer iets af naar 6,8 procent. 

Het overheidstekort voldoet zonder ingrijpen zowel in 2013 (3,5 procent) als in 2014 (3,9 procent) niet aan de Europese begrotingsregels. Daarom pleit DNB ervoor 6 tot 8 miljard te bezuinigen in 2013. "Op welk bedrag je precies uitkomt, hangt af van de manier van bezuinigen", aldus Swank.

Die bezuinigingen zijn echter wel hard nodig, zo vindt DNB. Als Nederland zijn positie als stabiel land wil handhaven, dan moet het tekort worden aangepakt zo laat Swank weten. "We geven meer uit dan we binnenkrijgen, en in hogere mate dan in omringende landen."

Gevaarlijk

Dit is gevaarlijk op het moment dat de rente, die momenteel historisch laag is als gevolg van ingrepen van de centrale banken zoals de Fed en de ECB, weer gaat stijgen. Die rente kan ook stijgen als kredietbeoordelaars stellen dat de kredietwaardigheid van Nederland als gevolg van bijvoorbeeld hoge schulden, is verminderd. 

"Dat is echt een gevaar, want de schuld neemt dan alleen nog maar verder toe."

Einde lastenverzwaringen

Tot nu toe heeft het kabinet vooral bezuinigd via lastenverzwaringen voor burgers, aldus Swank. "Dat is de makkelijke methode, maar de effecten zijn op termijn juist hoger."

Het einde daarvan is dan ook in zicht, zo vindt DNB. "Daar kun je niet eindeloos mee doorgaan, dan druk je de consumptie echt weg."

Beweeg de cursor over de lijn om de percentages te zien. De gegevens zijn afkomstig van DNB. Bekijk hier een grote versie. - (c)NU.nl/Jerry Vermanen

Duurder

Volgens de directeur van DNB is er geen sprake van dat de economie 'kapot is bezuinigd', maar zou het kabinet er nu wel beter aan doen om te kiezen voor bezuinigen in de uitgaven. Dit is echter wel duurder, vandaar de grens van 8 miljard.

"Ik neem aan dat het kabinet zich zal realiseren dat bij het begin van dit kabinet er is uitgegaan van een te hoge economische groei."

Deze verwachtingen zal het kabinet moeten bijstellen. DNB schetst een scenario waarin de bezuinigingen uitkomen op 7,2 miljard, door deze voor twee derde uit bezuinigingen in de uitgaven en voor een derde uit lastenverzwaringen te laten ontstaan.

Behoorlijke opgave

De Europese Commissie stelde onlangs nog dat Nederland in 2014 niet op een begrotingstekort van 3 procent maar 2,8 procent moet uitkomen.

Dit wijst DNB echter af. "Als je van 3,9 naar 3 procent moet dan is dat al een behoorlijke opgave."

Beweeg de cursor over de lijn om de percentages te zien. De gegevens zijn afkomstig van DNB. Bekijk hier een grote versie. - (c)NU.nl/Jerry Vermanen

Brussel waarschuwde onlangs al dat Nederland volgend jaar meer zal moeten bezuinigen dan eerder voorzien. De bezuinigingen van 4,3 miljard die Nederland in eerste instantie had voorgesteld, maar wegens het sociaal akkoord uitstelde zullen "hoe dan ook ontoereikend zijn".

Bij de invoering van de euro spraken alle landen in de eurozone af dat zij een begrotingstekort van maximaal 3 procent mogen hebben om zo de stabiliteit van de munt te kunnen garanderen.

Herstel

Het enige lichtpunt voor de Nederlandse economie die DNB voor de komende jaren voorziet is afkomstig uit het buitenland. Voor 2014 wordt herstel van 4,5 procent voor de wereldhandel voorzien. 

Belangrijke factor is vooral dat de bodem voor het dal in de woningmarkt bereikt lijkt te zijn. "Dat is in de VS nu echt een kentering. Erg belangrijk, omdat de crisis daar allemaal mee begonnen is."

Maar de gunstige groeivooruitzichten van Duitsland hebben nog een groter effect op de Nederlandse economie.

De financiële markten zijn ook in rustiger vaarwater. Vooral de belofte van de ECB voor het opkoopprogramma van staatsobligaties (OMT) heeft meer gedaan dan voorspeld had kunnen worden. "Zonder dat er een euro gespendeerd is."

Concurrentiepositie

Nederland zelf moet vooral de sterke internationale concurrentiepositie die ons land heeft bewaren, zo luidt het advies van DNB. Daarom is het ook zo belangrijk te bezuinigen. Verder adviseert DNB, zoals ook eerder al aangegeven, de 9 miljard die aan pensioenpremies vrijkomen door hervormingen van het kabinet, terug te sluisen naar de werknemers voor een oppepper van de economie. 

Lees ook: 'Overheid kan niet verder gaan met lasten verzwaren'

Vijf vragen beantwoord over het begrotingstekort

Oppositie pleit voor investeringen in plaats van bezuinigingen

Tip de redactie