DEN HAAG - De financiële crisis in Europa laait in volle hevigheid op als Silvio Berlusconi dit weekeinde de Italiaanse verkiezingen wint en opnieuw premier wordt.

Dit doemscenario vreest Europa-watcher en voormalig VVD-kamerlid Arend Jan Boekestijn, als historicus en docent verbonden aan de Universiteit van Utrecht.

''Ik houd mijn hart vast dat deze operettekoning Italië opnieuw als premier gaat leiden", zegt Boekestijn. ''Als dat gebeurt, slaat de nervositeit toe op de financiële markten. De rentes lopen op. En door Zuid-Europa gaat de euro onderuit."

Bij forse winst voor de 76-jarige leider van de partij Il Popolo della Libertà (Volk van de Vrijheid) is er spoedig een Eurotop nodig om de financiële wereld te kalmeren, voorspelt Boekestijn.

Peilingen

Hij is niet de enige die dit doemscenario vreest. Sinds de laatste opiniepeilingen twee weken geleden (Berlusconi op circa 30 procent van de stemmen) is zijn aanhang verder gegroeid, zo wordt gevreesd.

De Duitse minister van financiën, Wolfgang Schäuble, heeft de Italiaanse kiezers gewaarschuwd 'niet de eerdere fout te herhalen en niet op Silvio Berlusconi te stemmen'.

Europa-watcher Boekestijn is er niet gerust op. Hij verwijst naar het laatste tv-debat tussen de huidige premier Mario Monti en Berlusconi, die door de miljardair glansrijk werd gewonnen. ''Je zou denken dat de professor beter zou zijn, maar de bluffer Berlusconi won."

Berlusconi paait de bevolking met de teruggave van vier miljard euro aan onroerendezaakbelasting. Dat cadeautje kan de Italiaanse staatskas helemaal niet dragen, maar lokt wel kiezers.

Regering

Italië-kenner Laura Adèr van Instituut Clingendael is minder angstig voor de terugkeer van de mediamagnaat. Adèr, dochter van een Italiaanse moeder, ziet Berlusconi geen premier meer worden.

''Hij doet het vast goed, maar haalt te weinig stemmen om opnieuw een regering te kunnen vormen", voorspelt ze. ''Er zijn geen tekenen die wijzen op een onverwacht groot succes."

Volgens Adèr heeft een deel van de Italiaanse kiezers een les geleerd tijdens de eurocrisis. ''Iedereen beseft dat het land gebaat is bij een stabiele regering."

Democratie

Communicatiedeskundige Donatello Piras van het Debatinstituut in Amsterdam zegt geen profeet te zijn, maar acht evenmin de kans groot dat Berlusconi voor de vierde keer regeringsleider wordt.

Piras: ''Het is een democratie en daarin kan veel gebeuren. Berlusconi is een echte campaigner en een comeback kid gebleken. Zes weken geleden was hij volledig afgeschreven. Maar premier? Ik kan het niet uitsluiten, maar geloof er niet in."

Als houder van een dubbel paspoort heeft Piras twee weken geleden per post gestemd. Hij voorspelt een zege voor de centrumlinkse partij van Pier Luigi Bersani. Die kan mogelijk een regering vormen met de centrumpartij van Mario Monti. 

Systeem

Probleem is volgens Piras echter het Italiaanse kiessysteem, waarbij Berlusconi in de senaat regeringsplannen van de volksvertegenwoordiging kan dwarsbomen. ''Dan zijn er binnen een jaar nieuwe verkiezingen."

In dat scenario zal Il Cavaliere (De ridder) zich opnieuw als redder van Italië opwerpen.