DEN HAAG - Grote bedrijven maken misbruik van landen waar een slechte overheid is. Ze kunnen daar goedkoop land opkopen voor bijvoorbeeld fabrieken en verjagen zo lokale ondernemingen.

Dat is een zorgelijke zaak, schrijft Oxfam Novib in een donderdag verschenen rapport. De ontwikkelingsorganisatie roept de Wereldbank op in te grijpen.

Zij onderzocht in 65 landen welke tussen 2000 en 2011 instemden met de verkoop van grondgebied. De meeste verkoop, driekwart van het totaal, vond plaats in landen waar zwakke overheden zijn. In die landen is er weinig vrijheid van meningsuiting en weinig politieke deelname van de bevolking.

Wetten

De overheden zijn er zwak en wetten worden niet goed nageleefd. Meer dan de helft van de geregistreerde landaankopen heeft plaats in de 23 minst ontwikkelde landen.

Dat is zorgelijk, vindt Oxfam Novib, omdat er bij de verkoop van grond arme families en kleine ondernemingen worden verjaagd. ''Er is een keiharde strijd om vruchtbaar land aan de gang in ontwikkelingslanden'', zegt Tom van der Lee, directeur campagnes van Oxfam Novib.

''Dit is rampzalig voor de mensen van wie de huizen en hun bestaan zonder toestemming en compensatie worden weggenomen.''

Guatemala

Vooral in Maleisië, Benin en Sierra Leone zijn grote lappen grond verkocht, terwijl de landen te maken hebben met zwakke overheden, armoede en corruptie. Guatemala, een land dat ernstige honger en ondervoeding kent, verhandelde in de afgelopen 10 jaar 87.000 hectare grond.

Oxfam Novib wil dat de Wereldbank alle landbouwinvesteringen stillegt en landen beter adviseert en dat er een beter beleid komt omtrent grondverkoop.