AMSTERDAM - Voor Philips is de zon in het eerste kwartaal weer echt gaan schijnen. Financieel topman J. Hommen toonde zich dinsdag tevreden over de nettowinst van 550 miljoen euro, die kon worden behaald ondanks een extra pensioenlast in Nederland. In de eerste drie maanden van 2003 leed het elektronicaconcern nog een verlies van 69 miljoen euro.

Ook voor de rest van het jaar verwacht Philips goede resultaten. De orderportefeuilles raken beter gevuld en de economie in diverse landen toont tekenen van herstel.

De uitkomst van het eerste kwartaal ligt hoger dan menig analist had verwacht. Dat de winst fors zou toenemen, was al bij de publicatie van de jaarcijfers 2003 duidelijk. In het vierde kwartaal van 2003 maakten alle belangrijke onderdelen van het concern winst. Dat was voor het eerst sinds 2000. Topman Kleisterlee zei toen al uit te gaan van winst in alle kwartalen van .

Teleurgesteld

Toch reageerde de beurs dinsdag wat teleurgesteld. In de kwartaalcijfers zit een boekhoudkundige bate van 156 miljoen uit de deelneming in Atos Origin. Als die eruit wordt gehaald, komt de winst aan de onderkant van de verwachtingen uit.

De omzet kwam in de eerste drie maanden uit op 6,6 miljard euro, procent meer dan in het eerste kwartaal van 2003. Daarbij bleef de zwakke Amerikaanse dollar zijn tol eisen. Van de Philips-omzet is meer dan de helft gerelateerd aan de dollar. In het eerste kwartaal oefende de Amerikaanse munt een drukkend effect uit op de omzet van 7 procent. Zonder die effecten zou de omzet met 8 procent zijn gestegen. Dat komt in de buurt van de 10 procent, die topman Kleisterlee kort geleden in een vraaggesprek voor het hele jaar zei mogelijk te achten.

Opgaande lijn

Het concern zegt dat het de opgaande lijn goed te pakken heeft. Dat gaat in de komende tijd neerslaan in bedrijfsresultaat en nettowinst. Philips verwacht dat halfgeleiders en medische systemen sterk blijven bijdragen aan de groei en de winstgevendheid, met een sterke ondersteuning van de lichtdivisie. De chipdivisie, die de afgelopen jaren flink is gereorganiseerd, kan blijven profiteren van de omslag ten goede in de markten. Huishoudelijke apparaten en persoonlijke zorg zullen gunstig worden beïnvloed door producten die in het eerste kwartaal van dit jaar op de markt zijn gebracht.

Niet-geconsolideerde bedrijven droegen in het eerste kwartaal maar liefst 457 miljoen euro aan de nettowinst bij. Vorig jaar namen zij 24 miljoen euro van het verlies voor hun rekening. De "eigen" bedrijven boekten een winst van 126 miljoen euro tegen een verlies van 38 miljoen euro in de eerste drie maanden van 2003.

Zwakke dollar

Medische systemen gaven in het eerste kwartaal een geschoonde omzetgroei te zien van 4 procent. Vooral de Amerika's en Azië droegen bij aan de grotere afzet. Bij huishoudelijke apparatuur en persoonlijke verzorging daalde de geldomzet met 14 procent. De zwakke dollar speelde hierbij weer een belangrijke rol, maar ook de marktomstandigheden waren slecht, vooral in West-Europa en Noord-Amerika.

Het steeds belangrijker wordende China deed het met een groei van 20 procent goed. Philips is van plan de uitgaven voor verkoopbevordering in het tweede kwartaal op te voeren.

Consumentenelektronica

Consumentenelektronica zag de omzet met 12 procent toenemen. Het bedrijfsresultaat zakte weg en kwam op 18 miljoen euro negatief. Herstructeringsmaatregelen gaan in het tweede kartaal 35 miljoen euro kosten. De lichtdivisie kon haar omzet handhaven. Het bedrijfsresultaat van 165 miljoen noemt Philips solide.

Of er dit jaar nog meer banen in Nederland verdwijnen, kon Hommen niet zeggen. Wel is duidelijk dat de verschuiving van productiebanen naar onderzoek en ontwikkeling doorgaat. De hoge loonkosten in ons land maken dat onontkoombaar. Philips heeft de afgelopen jaren al veel productie overgebracht naar goedkope landen.

Geschil

De extra pensioenlast heeft een prettige bijkomstigheid. De pensioenkosten gaan omlaag. Dit jaar komt de besparing uit op 74 miljoen. Philips had dinsdag nog een goede mededeling. Een jarenlange strijd tussen Microsoft en InterTrust Technologies in Santa Clara, waarin Philips, Sony en Stephens Bank belangen hebben, is met een schikking beëindigd. Het gaat om patenten voor de bescherming van digitale media. Het bijleggen van het geschil over de patentschendingen door Microsoft levert Philips 100 miljoen dollar op.