AMSTERDAM - Vanaf 1 januari moeten bestuurders en commissarissen van financiële instellingen een bankierseed afleggen. Nog niet alle instellingen lijken dat goed te hebben geregeld.

''Voor de Rabobank heeft dit wat voeten in de aarde. Wij hebben 139 lokale banken die allemaal een bankvergunning hebben omdat wij een coöperatie zijn. Wij hebben dus heel wat bestuurders en commissarissen'', aldus een woordvoerder.

Hij benadrukte dat ''de eed past in deze tijd'', maar dat er de afgelopen tijd al een stortvloed aan wetten en maatregelen over de banken is heen gekomen.

Gedragscodes

Verzekeraar Aegon zegt ''zich te houden aan de wet'' en laat weten dat de bestuurders binnen het kalenderjaar 2013 de eed zullen afleggen. ABN Amro denkt ''begin volgend jaar'' de eed af te nemen. Evenals de Rabobank zegt ABN Amro dat de geloftes die in de eed staan ook deel uitmaken van de bestaande gedragscodes die al bij de bank gelden.

Bij één club leeft de eed in ieder geval wel. Adfiz, de branchevereniging voor financiële adviseurs met ruim 1000 leden, organiseert op 10 januari een nieuwjaarsborrel waarop de feestvierders worden uitgenodigd de eed gezamenlijk af te leggen. Na enkele dagen hebben zich hiervoor al 200 leden aangemeld, aldus een woordvoerder.

Betere sfeer

De bankierseed zorgt onder meer voor een betere sfeer op de werkvloer, doordat werknemers hun meerderen op onethisch handelen durven aan te spreken. Dat stelt Hans Ludo van Mierlo, 'geestelijk vader' van de bankierseed en schrijver van het boek 'Gepast en ongepast geld', waarin hij in 2008 zijn ervaringen van 24 jaar in de financiële sector optekende.

“Financiële instellingen zijn vaak autoritaire organisaties. Maar als bestuurders de bankierseed hebben ondertekend, kunnen medewerkers daar naar wijzen als ze het niet eens zijn met onethische beslissingen in de top. Het stelt ze in de gelegenheid dilemma’s aan te kaarten.” 

Financiële criteria

"Werknemers werden tot voor kort alleen nog afgerekend op financiële criteria. ‘Wij hebben geen klanten, alleen maar bedrijfsonderdelen ’, zei de hoogste top. En ‘Onze bedrijfsonderdelen moeten hun klanten beter uitmelken’", aldus Van Mierlo.

"De bankierseed slaagt alleen als we er voortdurend mee bezig blijven. We mogen niet verslappen nu. Doorpakken. Anders verwatert het. In de sector zal men beseffen dat het om een dienend beroep gaat. Voor geldbeluste mensen is dan geen plaats meer.”

Raad van State

Komend jaar komt er duidelijkheid over de wettelijke verplichting om de eed af te leggen voor alle 250.000 werknemers in de sector.

Minister Jeroen Dijsselbloem (Financiën) stelde deze verplichting onlangs uit omdat hij de sancties na een overtreding nog wil uitwerken. De Raad van State zei vrijdag overigens dat een verplichte eed voor alle werknemers niet echt nodig was.

Lees het hele interview met Hans Ludo van Mierlo op NUzakelijk.nl