AMSTERDAM - Het Nederlandse begrotingstekort komt in 2013 met 3,3 procent boven de EU-norm van 3 procent uit. 

Dat blijkt woensdag uit cijfers van het Centraal Planbureau (CPB).

Het begrotingstekort komt dit jaar uit op 3,8 procent. Het tekort verbetert in 2013 door de 'omvangrijke bezuinigingen en lastenverhogingen'.

Daarmee wijkt het statistisch bureau af van ramingen van De Nederlandsche Bank (DNB) vorige week, dat voor 2013 en 2014 een begrotingstekort van 3,5 procent verwacht. 

Krimp

Naar verwachting zal de krimp van de Nederlandse economie dit jaar uitkomen op 1 procent. Voor volgend jaar raamt het CPB een teruggang van een half procent. Eerder werd nog uitgegaan van een groei van 0,75 procent.

Dat is iets positiever dan de DNB, dat voor volgend jaar een krimp van 0,6 procent voorspelt.

Het CPB verwacht pas in de tweede helft van 2013 enig herstel.

Werkloosheid

De werkloosheid zal volgend jaar verder oplopen naar 6 procent, in 2012 komt dit uit op 5,25 procent van de beroepsbevolking.

In 1996 lag de werkloosheid voor het laatst op dit niveau. In oktober 2012 stonden er tegenover elke vacature bijna vijf werklozen.

De werkgelegenheid neemt in 2013 zowel in de marktsector als bij de overheid af. In de zorg
neemt het aantal banen wel toe, maar dat is onvoldoende om de totale werkgelegenheid op
peil te houden.

Vooral meer jongeren en vrouwen tussen de 25 en 44 jaar hebben zich op de arbeidsmarkt
aangeboden. "Mogelijk kunnen jongeren hun participatie op de arbeidsmarkt niet langer uitstellen door verder te studeren", aldus het CPB.

Beweeg de cursor over de lijn om de percentages te zien. De gegevens zijn afkomstig van CPB. Bekijk hier een grote versie. - (c)NU.nl/Jerry Vermanen

Koopkracht

Volgens het CPB heeft vooral de btw-verhoging van 19 naar 21 procent er dit jaar voor gezorgd dat Nederlanders minder te besteden hebben, met een inflatie van 2,5 procent.

Het statistisch bureau berekende dat de btw-verhoging voor 70 procent door bedrijven is doorberekend aan de consument. 

Voor volgend jaar wordt een inflatie van 2,75 voorspeld, onder druk van het invoeren van de assurantiebelasting. 

Extra bezuinigingen

Het oplopende begrotingstekort zal opnieuw tot een discussie over extra bezuinigingen leiden. Nederland moet volgens Europese afspraken het tekort in 2013 weer onder de 3 procent hebben gebracht.

Als het tekort inderdaad gaat uitkomen op 3,3 procent betekent dit dat ongeveer 2 miljard euro extra bezuinigd moet worden. Premier Mark Rutte heeft gezegd dat het kabinet pas na de CPB-ramingen in het voorjaar besluiten neemt over nieuwe bezuinigingen en dat hij nu niet namens het kabinet 'op elke tussenstand over de economie' gaat reageren.

"De kern is hetzelfde: het herstel van onze economie vergt meer tijd. Dat is uiteraard zorgelijk, ook met het oog op het op orde brengen van de overheidsfinanciën", zo zei minister Jeroen Dijsselbloem van Financiën in een reactie. 

"We gaan allemaal merken dat het in 2013 minder gaat. Tegelijkertijd nemen we maatregelen die de economie versterken en de begroting weer op orde brengen", zo stelt minister Henk Kamp van Economische Zaken.

Beweeg de cursor over de lijn om de percentages te zien. De gegevens zijn afkomstig van CPB. Bekijk hier een grote versie. - (c)NU.nl/Jerry Vermanen

Brussel

Bij de invoering van de euro hebben alle landen in de eurozone af dat zij een begrotingstekort van maximaal 3 procent mogen hebben om zo de stabiliteit van de munt te kunnen garanderen.
Als een land zich niet aan de afspraken houdt, volgt er een boete.

Daarom heeft Nederland een bezuinigspakket van miljarden voorgesteld. Brussel heeft overigens de mogelijkheid om bij 'onvoorziene buitengewone omstandigheden' een land meer tijd te geven om het overheidstekort te verminderen.  Deze zomer kreeg Spanje bijvoorbeeld een dergelijk uitstel. 

Volgens het CPB valt het echter nog maar  'te bezien of de onverwacht voortdurende recessie die het eurogebied in2013 lijkt te gaan treffen' Brussel ertoe beweegt Nederland uitstel te geven. 

Eind november maakte de Europese Commissie bovendien bekend ons land extra in de gaten te houden wegens mogelijke economische onevenwichtigheden die niet goed zijn voor de Europese Unie.

Bezorgd

GroenLinks stelt in een reactie naar NU.nl bezorgd te zijn voor de extra bezuinigingen. "De VVD zal daar nu op aansturen. Wij doen opnieuw een dringend appel op de PvdA hier niet in mee te gaan", aldus Bram van Ojik.

"Nederland is absoluut niet gebaat bij bezuinigingen die de economie verder schaden en ertoe leiden dat nog meer mensen hun baan verliezen."

Sociaal akkoord

CDA Tweede Kamerlid Eddy van Hijum laat weten dat het kabinet het vertrouwen zou moeten herstellen via een sociaal akkoord. De sociale partners gaan woensdag met het kabinet daarover in gesprek. 

Ook Arnold Merkies (SP) hamert op kansen in de bouw en de noodzaak om het vertrouwen van consumenten en investeerders te herstellen. Hij vindt dat het kabinet de meevaller van de telecomveiling van vorige week moet inzetten in de bouwsector.

Volgens CNV-voorzitter Jaap Smit tonen de cijfers ook aan "dat er een grote noodzaak is om een vertrouwenwekkend perspectief te krijgen. De cijfers zien er zoals verwacht slecht uit, alleen door het vertrouwen te herstellen kunnen we uit deze crisis komen."

Ook Smit stelt geen voorstander te zijn van extra bezuigingen in 2013. "Dat zorgt niet voor banen en het noodzakelijke vertrouwen." 

Geert Wilders (PVV) roept het kabinet op belastingverlagingen in te stellen. Mark Harbers van de VVD stelt dat de cijfers van het CPB en DNB geen reden zijn tot paniekvoetbal en stelt dat het kabinet koersvast moet blijven. "Dat betekent dat het kabinet door moet gaan met het hervormen van de economie om ons groeivermogen te herstellen", aldus Harbers.

Lees ook interview met Ton Heerts (FNV) over het sociale overleg