DEN HAAG - De Algemene Energieraad is bezorgd over de concurrentie onder stroomproducenten. Het adviescollege vindt dat de overheid moet ingrijpen als er minder dan vijf stroomproducenten overblijven na de privatisering van de energiemarkt. Dat schrijft de Energieraad in een advies aan minister Brinkhorst van Economische Zaken dat dinsdag verschijnt.

Nederland heeft vijf producenten en twee buitenlandse bedrijven die niet in Nederland produceren, maar hier wel verkopen. Na de privatisering is de kans aanwezig dat Nuon, Delta of Essent, die nu nog in handen zijn van gemeenten en provincies, door hun relatief kleine omvang in de harde concurrentiestrijd omvallen of worden opgekocht door een veel grotere buitenlandse concurrent. Juist de marktwerking bij de producenten is belangrijk voor de prijs die de consument uiteindelijk betaalt, stelt de raad.

Volgens de Energieraad bestaat het risico dat in Nederland slechts drie of vier aanbieders overblijven. Om in dat geval de vijfde aanbieder van stroom op de groothandelsmarkt in stand te houden, zou Nederland een nationale speler kunnen toestaan, zoals een fusie tussen Essent en Nuon. Omringende landen kennen al een dergelijk grote speler. Frankrijk heeft EdF, België Electrabel en in Duitsland zijn RWE en E.on beide heel groot.

Ook kan de overheid besluiten een minderheidsaandeel met speciale rechten in een nationale speler te nemen. Op die manier houdt de overheid zeggenschap over een eventuele nieuwe eigenaar.

De Energieraad stelt dat Nederland veel te optimistisch is over het slagen van de liberalisering van de Europese stroommarkt. Het adviescollege ziet een aanzienlijke kans dat de plannen heel anders verlopen en schetst twee alternatieven. Het ene scenario houdt rekening met een beperkt aantal energiebedrijven die de markt domineren. Het andere gaat uit van "ieder voor zich: Elk land bepaalt zijn eigen beleid, omdat het niet afhankelijk wil zijn van stroom uit het buitenland."

De energieraad is verder tegen de volledige afsplitsing van de distributienetten van de energiebedrijven, een standpunt waar het kabinet op lijkt af te sturen. Volgens de adviesraad zijn de netten belangrijk voor de energiebedrijven om de magere jaren door te komen. Zo maken de netten voor ongeveer tweederde deel uit van de balans en zorgen zij voor een stabiele geldstroom. Zonder netten is een bedrijf veel kwetsbaarder en daardoor een makkelijker overnameprooi voor een bedrijf uit het buitenland, waar de netten nog niet zijn gescheiden.