Eurozone op weg naar strikter bankentoezicht

STRAATSBURG - Alle banken van de eurolanden moeten onder strikter toezicht worden gesteld.

Dit toezicht moet onder meer een einde maken aan de vicieuze cirkel tussen probleembanken en overheidsschulden.

Een machtige instantie binnen de Europese Centrale Bank moet vanaf begin volgend jaar het toezicht gaan houden, zo is woensdag door de Europese Commissie voorgesteld.

De bedoeling van de voorstellen is om de sector zelf te laten opdraaien voor problemen en niet de belastingbetaler. Nu moeten landen zwakke banken financieel ondersteunen, waardoor ze zelf nieuwe schulden opbouwen.

Het centrale toezicht is de eerste stap op weg naar een zogenoemde bankenunie, een gezamenlijk Europees beleid voor banken. De Europese leiders hadden eind juni tot de bankenunie besloten om het vertrouwen in de euro te herstellen.

Toezichthouder

Het voorstel voorziet in één speciale toezichthouder op alle circa 6000 banken in de eurolanden.

Deze instantie zou een agentschap van de Europese Centrale Bank (ECB) moeten worden, die volledig los komt te staan van de huidige belangrijkste taak van de ECB: het toezien op de prijsstabiliteit in de eurolanden.

Controle

De nieuwe toezichthouder zal per 1 januari 2013 beginnen met de controle van banken die de ECB ''naar eigen goeddunken'' kiest. Te denken valt aan de banken die publiek geld hebben ontvangen of hebben gevraagd om overeind te blijven.

Een half jaar later gaat de toezichthouder in ieder geval de grootste en belangrijkste banken, de zogeheten systeembanken, controleren. Op 1 januari 2014 zouden alle banken onder toezicht moeten staan.

Door het striktere toezicht krijgen zwakke banken de mogelijkheid een beroep te doen op rechtstreekse hulp van het nieuwe Europese noodfonds ESM. Overheden hoeven op die manier niet bij te springen.

Nederland

Nederland staat in eerste instantie niet negatief tegenover de plannen voor een centraal toezicht op alle banken in de eurozone. Maar Nederland wil de plannen eerst nader bestuderen eer het instemt. ''Het is een proces van de lange adem'', aldus het ministerie van Financiën woensdag in een eerste reactie.

Streng toezicht is volgens Nederland ''essentieel'' om de vicieuze cirkel tussen staatsschulden en probleembanken te doorbreken. Volgens het ministerie van Financiën verkleint dit de kans dat banken in de toekomst in de problemen komen.

Merkel

Duitsland vindt het te ver gaan dat de ECB uiteindelijk toezicht gaat houden op alle Europese banken. Berlijn wil dat de ECB alleen voor het toezicht op de grootste en belangrijkste banken verantwoordelijk wordt. ''Het gaat om de kwaliteit van toezicht, niet alleen om de kwantiteit'', aldus Merkel.

Ook minister van Financiën Wolfgang Schäuble hield een pleidooi voor efficiëntie. ''Puur praktisch gezien lijkt het onmogelijk voor de ECB om 6000 banken fatsoenlijk te volgen'', zei hij. De bewindsman herhaalde zijn oproep om alleen banken die voor de continuïteit van het financiële stelsel van belang zijn, onder het toezicht van de ECB te laten vallen.

Commissaris

Europees commissaris Michel Barnier (Interne Markt) denkt dat de plannen uiteindelijk aanvaardbaar zullen zijn voor Duitsland. Hij benadrukte dat ook Berlijn op strikter toezicht heeft aangedrongen.

Barnier gaf woensdagmiddag in het Europees Parlement in Straatsburg een toelichting op de voorstellen. In reactie op de kritiek van Schäuble wees hij erop dat het strengere toezicht stap voor stap wordt ingevoerd. Ook blijven bij de controles van banken de nationale toezichthouders een grote rol spelen.

Alles over de schuldencrisis in ons dossier

Lees meer over:
Tip de redactie