RIJSWIJK - Bedrijven steken jaarlijks bijna een miljard euro in de Nederlandse topsport. Dat zegt sportmarketeer Frank van den Wall Bake.

"Als je daar sponsoring in natura bij optelt, komt er nog eens een miljard bij. Denk aan de auto’s waarin sporters mogen rijden, educatieve programma’s en bijvoorbeeld het Holland Heineken House."

Per hoofd van de bevolking zijn we daarmee een internationale middenmoter. Van den Wall Bake:

"Bij landen als Australië, Engeland en de Verenigde Staten lopen we nog achter. Dat heeft met de sportcultuur te maken. We maken nog veel te weinig gebruik van onze wereldsterren. Topsporters zijn ambassadeurs, zij openen deuren die zelfs voor Koningin Beatrix gesloten zijn. Bij een handelsmissie kun je beter Oranje op het vliegtuig zetten dan minister Verhagen."

Bijbaan

In opdracht van het ministerie van VWS en sportkoepel NOC*NSF meten de Utrechtse School voor Bestuurs- en Organisatiewetenschap en het Mulierinstituut periodiek het Nederlandse topsportklimaat. Onderzoekster Agnes Elling constateert over de afgelopen vijftien jaar een verbetering, maar ziet nog steeds dat veel topsporters noodgedwongen een baan hebben om rond te komen.

"Het stipendium van NOC*NSF is weliswaar verhoogd, maar vooral voor sporters met een gezin blijft het lastig. Dat geldt natuurlijk niet voor een beperkt aantal sporters met een goede sponsorovereenkomst. Maar dat zijn er slechts enkelen."

Investeren

De vierde meting van het klimaat wordt op 9 augustus in Londen gepresenteerd. Hiervoor zijn ongeveer 2000 mensen ondervraagd: sporters, coaches, coördinatoren en publiek.

Elling: "We merken dat het publiek topsport meer en meer als een beroep beschouwt. Daarnaast zijn de mogelijkheden om sport en opleiding te combineren flink toegenomen. Nederland heeft het laatste decennium flink meer in sport geïnvesteerd, al resulteert dat niet direct in een betere positie op de Olympische medaillespiegel. In het buitenland wordt immers ook meer geïnvesteerd. Om internationaal beter te presteren, is nog meer vereist."

Eén van de mogelijkheden is om het beschikbare geld in een beperkt aantal successporten te steken, zoals NOC*NSF de komende jaren zal doen. "Veel landen maken al langer strenge keuzes", zegt Elling. "In Nederland kozen we er tot nu toe voor om het geld breed in te zetten."

Overschat

Ondertussen proberen de politiek en NOC*NSF voldoende draagvlak te creëren voor een Nederlandse kandidaatstelling voor de Spelen van 2028. Elling heeft haar twijfels bij sommige argumenten.

"De maatschappelijke betekenis van topsport wordt overschat. Er is bijvoorbeeld geen hard bewijs dat het bijdraagt aan nationale trots. En het beeld over Nederland wordt er in het buitenland echt niet beter van. Mensen kennen wel bekende voetballers en misschien Pieter van den Hoogenband, maar dan houdt het op. Maarten van der Weijden is voor ons een held, maar in het buitenland kent bijna niemand hem."

"De Olympische Spelen moeten heel Nederland beter maken, luidt een belangrijk argument. Maar dat gaat niet lukken. Kijk nu maar naar Engeland. Eén van de doelen was de sportparticipatie onder de eigen bevolking te verhogen. Daar is niets van terecht gekomen."

Partners

Hoe raar het ook klinkt, volgens Van den Wall Bake hoeft de crisis voor de sport nog niet zo slecht uit te pakken. "Bedrijven moeten zich hoe dan ook laten zien. Die positionering kan veel beter via de sport dan de traditionele media. Je kunt exclusief zijn en ondertussen is iedereen het er wel over eens dat sport goed is."

Het beste voorbeeld van de ‘klimaatverandering’ in de topsport, is misschien wel de samenwerking tussen NOC*NSF en het bedrijfsleven. Van den Wall Bake:

"Vroeger moesten sporters met het openbaar vervoer naar accommodaties die nauwelijks te bereiken waren. Tegenwoordig krijgen ze een auto van de sponsor. Randstad helpt bij een goede carrièreplanning en DSM ontwikkelt als innovatiepartner nieuwe materialen voor sporters. Door zulke ontwikkelingen is het sportklimaat de afgelopen tien jaar aanzienlijk verbeterd."

Lees alles over de Olympische Spelen in Londen in ons dossier