Meer macht leden in De Nieuwe Vakbeweging

DEN HAAG - De leden van De Nieuwe Vakbeweging (DNV) moeten meer te zeggen krijgen. Eerste kwartiermaker Jetta Klijnsma adviseerde dat dinsdag aan de intern verdeelde FNV.

Klijnsma's advies is de vakbeweging sterk te democratiseren, zodat de leden directe invloed en zeggenschap krijgen op alle niveaus.

"Werknemers hebben het terechte gevoel dat ze speelbal zijn geworden van onzichtbare krachten op de arbeidsmarkt, zoals in de negentiende en twintigste eeuw. Dus er is veel behoefte aan een vakbeweging die organiseert", zei Klijnsma dinsdag bij de presentatie van het advies.

"We moeten klaar zijn voor de 21e eeuw, waar we voortbouwen op het verleden, maar beter toegerust zijn op de toekomst."

Referenda

Met haar vier collega-kwartiermakers stelt Klijnsma voor een ledenparlement in te richten binnen de koepel van verschillende bonden, een rechtstreeks gekozen vakbondsvoorzitter en ruimere mogelijkheden om referenda uit te schrijven.

Leden moeten daartoe ook zelf het initiatief kunnen nemen. 

"De ramen moeten weer open, iedereen is van harte welkom. Het kan niet zo zijn dat de vakbeweging in Nederland zich laat uitspelen door de werkgevers en overheid. De vakbeweging moet veel meer met één mond spreken."

Jongeren

Ook stellen de kwartiemakers voor verschillen in contributie te maken. "Zodat ook jongeren aansluiten, die de contributie nu te hoog vinden."

De lagere contributie moet niet gelden voor jongwerkenden die voldoende verdienen. "De vakbond blijft wel gaan over solidariteit."

Wel moet er een aspirant lidmaatschap komen. Zodat jongeren "ook eens kunnen kijken of het iets voor hen is".

Overgangsperiode

De Nieuwe Vakbeweging krijgt een overgangsperiode van een jaar en zal per 1 mei 2013 operationeel zijn. Het is nu de bedoeling dat 21 juni alle negentien aangesloten bonden laten weten of zij de oprichtingsakte kunnen ondertekenen. Het oprichtingscongres van DNV moet dan 23 juni plaatsvinden. 

"Het wordt weer leuk bij de vakbeweging", zei Klijnsma. "Als je over de vakbond begint, dan worden de wenkbrauwen wel vaak gefronst. Jongeren zeggen tegen me: dat is iets van mn vader, ik geloof niet dat ik die vakbond nog nodig heb."

"Ik zou willen dat de vakbeweging weer wat opgewekter wordt. Dat mensen denken: daar wil ik gezellig bij."

Conflict

Tot de oprichting van een nieuwe vakbeweging is besloten, nadat de FNV door interne onenigheid over het pensioenakkoord in een crisis was geraakt. FNV-voorzitter Agnes Jongerius stemde in met het akkoord met werkgevers en het kabinet over een hogere pensioenleeftijd.

Dit stuitte op hevig verzet van de twee grootste aangesloten bonden: Bondgenoten en de Abvakabo. De hoofdrolspelers in dat conflict, Jongerius en Bondgenotenvoorzitter Henk van der Kolk, zijn niet beschikbaar als voorzitter van DNV.

Er gaan sindsdien al langer stemmen op om de leden meer invloed te geven op de koers van de FNV. Zo zou een direct gekozen centrale voorzitter ook meer macht en gezag kunnen krijgen. Maar sommige bonden vrezen ook weer dat dit ten koste zal gaan van hun eigen geluid.

Nieuwe mensen

Klijnsma hoopt ook nieuwe mensen buiten de bestaande vakbondsbeweging aan te spreken. "Ik spreek veel mensen die zich niet bij de vakbond zoals die nu georganiseerd is willen aansluiten, maar wel zeggen: als er een nieuwe organisatie komt, dan wel."

Ze denkt dat een nieuwe voorzitter met een 'opgewekte' uitstraling hier veel bij zou helpen. Momenteel voeren de kwartiermakers al gesprekken met een mogelijke nieuwe voorzitter. "We doen ons uiterste best om voor 23 juni iemand te kunnen presenteren."

Ondersteuning

Volgens Klijnsma en haar collega-kwartiermakers moeten de leden zelf gaan bepalen hoe zij zich organiseren en waar zij zich bij aansluiten. ''Zij kunnen zich organiseren in vakgroepen, sectorbonden, naar regio of als generatie, of naar elk ander belang op het terrein van de vakbeweging.''

DNV moet volgens de kwartiermakers niet alleen zichtbaar zijn op de werkvloer, maar ook meer ondersteuning bieden in de verschillende fases van iemands leven. "De nieuwe vakbeweging is er niet alleen voor individuen maar voor een maatschappij waar welvaart eerlijk wordt verdeeld. De basis waar we op vertrouwen is solidariteit", zegt Klijnsma. "Diversiteit en pluriformiteit zijn hierbij uitgangspunten."

VNO-NCW

Klijnsma is niet bang dat de Nieuwe Vakbeweging een te groot spectrum probeert te bereiken. Als voorbeeld noemt ze hoe de werkgevers zich in Nederland georganiseerd hebben. "Ik sprak Wientjes (VNO-NCW, red.) en die zei: de manier waarop jij nu de nieuwe vakbeweging tot stand probeert te brengen is eigenlijk een beetje analoog aan hoe wij werken."

Lees ook de reacties op het plan van Klijnsma

Presentatie plannen De Nieuwe Vakbeweging

Lees meer over:
fnv
Tip de redactie