Huizenverkopers kregen in het eerste kwartaal gemiddeld 214.000 euro voor hun huis, waar zij het jaar daarvoor nog ruim 228.000 euro ontvingen.

De prijzen doken hiermee onder het vorige dieptepunt van 219.000 euro in het eerste kwartaal van 2009, kort na het uitbreken van de kredietcrisis.

Volgens de NVM drukken het zwakke consumentenvertrouwen, de economische neergang en de voorgenomen bezuinigingen van het kabinet zwaar op de woningmarkt. Vooral in het goedkope segment vallen harde klappen, doordat starters moeilijker een hypotheek kunnen krijgen.

Op kwartaalbasis daalde de gemiddelde transactieprijs bijna 3 procent; een huis kostte in het vierde kwartaal van 2011 nog gemiddeld ruim 223.000 euro. De huizenprijzen zijn nu terug op het niveau van 2005.

Ook het aantal door NVM-makelaars verkochte huizen bereikte tijdens het afgelopen kwartaal met 18.500 stuks een nieuw dieptepunt. De verkoopdaling bedroeg ruim 15 procent vergeleken met dezelfde periode in 2011 en was ruim 14 procent op kwartaalbasis. In het laatste kwartaal van vorig jaar werden er nog bijna 22.000 huizen verkocht.

In het eerste kwartaal van 2008 wisten NVM-makelaars, samen goed voor ongeveer driekwart van alle huizenverkopen in Nederland, bijvoorbeeld nog ruim 34.000 woningen te verkopen.

Een huis stond het afgelopen kwartaal gemiddeld 156 dagen te koop, vergeleken met 146 dagen in het kwartaal daarvoor. Ter vergelijking: de verkooptijd lag de eerste drie maanden van 2008 gemiddeld op 93 dagen.

Tijdens het eerste kwartaal had een huizenverkoper een kans van ongeveer 25 procent dat zijn woning in de eerste drie maanden na de start van de verkoop werd verkocht. Acht procent van de huizen wordt nog verkocht voor de vraagprijs, slechts 3 procent van de verkopen eindigt boven de vraagprijs.

Gemiddeld heeft de consument keuze uit 28 woningen.

Ondanks de langere wachttijden stabiliseert het aanbod van te koop staande woningen, na een jarenlange groei, op 170.000 huizen. Dat waren er vijf jaar geleden nog amper 80.000.

''De koper is keizer in deze markt'', reageert NVM-voorzitter Ger Hukker. Verkopers doen er volgens hem goed aan hun vraagprijs aan te passen aan de nieuwe marktomstandigheden. ''Wie zijn huis succesvol wil verkopen, moet een realistische vraagprijs hanteren. Anders laten kopers je links liggen.''

De NVM roept het kabinet en gedoogpartner PVV op snel duidelijkheid te geven over met name de overdrachtsbelasting. Die is tijdelijk verlaagd, en dat heeft de markt geholpen, maar de maatregel loopt op 1 juli af tenzij het kabinet tot verlenging besluit. Dat remt kopers af, stelt de vereniging.

Hukker merkt op dat de zaken er in Duitsland een stuk beter voor staan. "Daar is weinig onrust over de pensioenen en is de woningmarkt heel anders georganiseerd. Mensen moeten bij de koop meer eigen geld inbrengen, er is een grotere vrije huursector. "

"In de afgelopen vijftien jaar zijn daar geen prijsstijgingen geweest en de hypotheekproducten zijn goedkoper en transparanter. Bovendien is er geen oplopende werkloosheid", zegt Hukker.