AMSTERDAM - Supermarktconcern Ahold heeft de boekhoudfraude weken voor zich gehouden. Uit een reconstructie van 's lands grootste boekhoudfraudezaak door NRC Handelsblad blijkt dat Ahold zes weken voor het schandaal openbaar werd al het dringende advies kreeg met de problemen naar buiten te komen. Dat meldde de krant dinsdag.

De problemen kwamen pas op 24 februari naar buiten. Huisadvocaat De Brauw Blackstone Westbroek gaf al op 13 januari het advies om ''met spoed de noodzaak te overwegen'' om met een persbericht naar buiten te komen. Het kantoor wilde de informatie van NRC dinsdag niet bevestigen. ''We doen geen inhoudelijke mededelingen over informatie over klanten'', zei een woordvoerder van het advocatenkantoor. Ahold liet dinsdag weten dat het concern ''tijdig aan haar informatieverplichting heeft voldaan''.

'Tijdig'

''Ahold ontkent de beschuldigingen dus niet'', zegt P. Lakeman, directeur van de Stichting onderzoek bedrijfsinformatie (Sobi). ''Want wat is 'tijdig'?''

Volgens het advocatenkantoor was het onmiddellijke vertrek van topman M. Meurs het meest in het belang van Ahold. Hij zou met ''onoirbaar gedrag'' het bedrijf in gevaar hebben gebracht.

Veto

De commissarissen van Ahold gaven in januari geen gevolg aan het advies om met een persbericht de cijfers te herroepen. Wel keurden de toezichthouders het goed dat de bestuurders alsnog probeerden het contract met de Zweedse dochter ICA zo aan te passen, dat de boekhouding weer zou kloppen. Dit mislukte na het veto van accountant Deloitte.

Uit informatie van de krant blijkt verder dat een Amerikaanse advocaat al op 13 januari adviseerde de Amerikaanse toezichthouder SEC te informeren en sancties te nemen tegen de verantwoordelijke individuen bij het supermarktbedrijf. Ahold lichtte de toezichthouder pas vijf weken later in.

Centrale rol

Sobi-directeur Lakeman zegt dat de rol van gewezen directeur C. van den Hoeven steeds duidelijker wordt. ''Hij moet van de fraude hebben geweten. Hij speelde er zelfs een centrale rol in.''

Lakeman spreekt schande van de rol van het Openbaar Ministerie. ''Op zijn minst Van den Hoeven en Meurs hebben criminele feiten gepleegd. Ze moeten verhoord worden door het OM.''

Achter tralies

Lakeman noemt het Italiaanse zuivelconcern Parmelat als voorbeeld. ''Binnen drie dagen na het ineenklappen van het concern zit het bestuur achter de tralies. Bij Ahold gebeurt niets.''

De directeur van de Vereniging Efffectenbezitters (VEB), P. de Vries, zegt de berichten ''vol verbazing'' te volgen. ''Volgens de beursregels moeten bedrijven belangrijk nieuws direct melden, dat heeft Ahold niet gedaan. Ik zie alle reden voor externe onderzoeken'', aldus De Vries.

Doofpot

Zowel de VEB-directeur als de Sobi-directeur vermoedt dat het supermarktconcern de hele zaak in de doofpot wil stoppen. Ze zijn er tevens beiden van overtuigd dat de onderste steen nog niet boven is.

De problemen begonnen in februari vorig jaar. Met de boeken bij de Amerikaanse dochter US Foodservice bleek te zijn geknoeid. Ook mocht het bedrijf omzetcijfers van de Zweedse dochter ICA eigenlijk niet meetellen omdat Ahold niet de volledige zeggenschap had. Het supermarktconcern deed echter net alsof het de baas was en nam de cijfers toch op. Over de zeggenschap bij ICA bleken geheime afspraken te bestaan. In totaal is er voor bijna 1 miljard dollar gefraudeerd, waarvan het meeste bij US Foodservice.