AMSTERDAM - De 17 eurolanden gaan een apart, eigen verdrag sluiten om strengere begrotingsdiscipline af te dwingen.

Dat zei premier Mark Rutte vrijdagochtend na afloop van een treffen van de Europese regeringsleiders in Brussel.

Andere EU-lidstaten kunnen zich bij dit verdrag aansluiten, aldus de premier. Hij gaat ervan uit dat bijna alle landen dit zullen doen, behalve Groot-Brittannië en Hongarije. De positie van Zweden en Tsjechië is nog onzeker.

De EU-landen probeerden lange tijd overeenstemming te bereiken over een aanpassing van bestaande Europese verdragen. Maar de Britse premier David Cameron stelde in ruil voor instemming twee eisen, waarvan een voor de andere landen niet in te willigen bleek.

Uitzonderingspositie

Rutte zei dat Cameron een zodanige uitzonderingspositie eiste voor het Londense financiële centrum dat ook de positie van de Nederlandse financiële markt in gevaar zou zijn. ''Dat ging te ver.''

Er komen in het nieuwe verdrag ''zo veel mogelijk automatische sancties'', die volgens Rutte alleen met een zogeheten gekwalificeerde meerderheid teruggedraaid kunnen worden. ''Het is dan niet meer zo dat met een gezellig onderonsje tussen landen zomaar iets geregeld kan worden.''

Meer bevoegdheden

De premier weersprak dat met het opstellen van een eigen verdrag voor de eurolanden, dat in maart 2012 klaar zou moeten zijn, er meer bevoegdheden naar Brussel gaan. Met name de PvdA had bij Rutte erop aangedrongen niet meer macht over te dragen zonder dat er nieuwe verkiezingen zouden worden gehouden.

Rutte ziet het opstellen van een apart verdrag voor en door de eurolanden niet als het uiteenvallen van de Europese Unie. ''Integendeel'', zei de premier.

Cameron

Het is een moeilijke maar juiste beslissing te weigeren het EU-verdrag te wijzigen. Dit zei Cameron na een nacht van beraad op de Europese top.

Cameron doet ook niet mee met wat hij noemde ''het verdrag binnen het verdrag zonder garanties''. ''Als men ons geen waarborgen kan geven, kunnen we beter buiten het verdrag blijven'', zei Cameron.

Hij staat in eigen gelederen onder grote druk niet toe te geven aan 'Brussel', in het bijzonder als het gaat om belangen van het financiële hart van Londen. Groot-Brittannië voelt er niets voor om Britse financiële instellingen door Europa te laten controleren.

''We willen onze markten openhouden en hier in het Verenigd Koninkrijk de macht hebben om onze topindustrieën op de juiste wijze te stimuleren en sterker te maken.''

Minister van Buitenlandse Zaken William Hague ontkende dat Groot-Brittannië nu buitenspel komt te staan binnen de EU. ''We zijn niet uitgesloten van de club'', zei hij.

Vijf vragen over de EU-top

Lees alles over de schuldencrisis in ons dossier