DEN HAAG - Toenmalig minister Wouter Bos van Financiën toonde zich al begin juli 2008 tegenover

De Nederlandsche Bank bereid om desnoods Nederlandse onderdelen, waaronder die van ABN Amro, los te snijden uit het Fortisconcern en die eventueel geheel of gedeeltelijk te nationaliseren.

Dat zei hij woensdag tegen de commissie-De Wit.

Op 2 juli besprak Bos tijdens een lunch met toenmalig president Nout Wellink van De Nederlandsche Bank over de slechte financiële positie van Fortis. Op 3 oktober verwierf de staat de aandelen van Fortis Bank Nederland, inclusief de onderdelen van ABN Amro.

Bos benadrukte dat op 2 juli niet de afspraak is gemaakt om ABN Amro te nationaliseren, maar dat hij slechts die bereidheid toonde. Hij zei dat Wellink en hij zich al eerder zorgen maakten over de verliescijfers van Fortis.

Volgens Wellink was Fortis zo instabiel, dat Nederlandse onderdelen daaronder zouden gaan lijden en dat zou het hele Nederlandse bankensysteem kunnen raken. Tijdens de lunch werden mogelijkheden besproken om dat te voorkomen.

Goed en acceptabel

De 16,8 miljard euro die de Nederlandse Staat betaalde voor Fortis Bank Nederland en ABN Amro was goed en acceptabel. Verklaarde Bos verder.

De Belgen vroegen 24 miljard euro, terwijl Bos de onderhandelingen inging met de inzet tussen de 12 en 20 miljard uit te komen. Volgens Bos ging het er uiteindelijk vooral om te voorkomen dat de Nederlandse delen meegesleurd zouden worden in de chaos bij het Fortis-concern.

"De schade aan de economie zou veel groter zijn geweest dan die 16,8 miljard'', aldus Bos.

Volgens hem moest er gezien de negatieve ontwikkelingen rond het Fortis-concern snel een akkoord worden bereikt. Uiteindelijk werd op 3 oktober 2008 bekend dat de Staat Fortis Bank Nederland en ABN Amro overnam.

Wel zei Bos dat de informatieverschaffing van het ministerie van Financiën aan de Tweede Kamer over de nationalisatie van Fortis/ABN Amro in oktober 2009 ''duidelijker had gekund’’.

Hij zei dat hij de Kamer altijd volledig heeft geïnformeerd, maar dat hij meer nadruk had kunnen leggen op het feit dat de staat niet alleen 16,8 miljard euro betaalde voor Fortis/ABN, maar ook nog eens voor 50 miljard euro aan leningen overnam.

Fouten

Banken dreigen weer terug te vallen in oude fouten, waarschuwde Wouter Bos. Volgens hem is er bij banken een grote neiging om weer te streven naar ''ongebreidelde wereldwijde groei’’. Banken rekenen erop dat ze in nood toch gered worden door de belastingbetaler, zei Bos.

Bos pleitte er ook voor dat banken veel meer openheid geven over hun activiteiten. Dan valt er voor klanten, aandeelhouders en toezichthouders nog iets te corrigeren voor ''het zo in de soep loopt dat alleen de belastingbetaler het nog kan redden''.

Wouter Bos bij Commissie De Wit