AMSTERDAM - De Amerikaanse president Barack Obama wil dat de Democraten en de Republikeinen snel tot overeenstemming komen over verhoging van het schuldenplafond van 14.300 miljard dollar. Als dat niet lukt, kan Washington vanaf dinsdag zijn rekeningen niet meer betalen.

In een toespraak vanuit het Witte Huis waarschuwde Obama vrijdagochtend (plaatselijke tijd) dat het land zijn hoogste krediet-rating (AAA) kan kwijtraken als er niet snel wordt ingegrepen.

Hij riep beide partijen op om te zoeken naar een compromis. Volgens de president liggen de standpunten van Democraten en Republikeinen niet ver uit elkaar. Hij is bereid om desnoods het hele weekeinde door te werken om te zorgen dat er een oplossing komt voor het schuldenprobleem.

De Democraten en de Republikeinen in Washington zijn het al maanden oneens over verhoging van het schuldenplafond van 14.300 miljard dollar. Zonder akkoord komen de VS dinsdag in geldnood. De overheid kan dan niet langer alle uitkeringen, lonen en rekeningen betalen.

Bezuinigen

Beide partijen willen fors bezuinigen om de Amerikaanse overheidsfinanciën op orde te brengen, maar de Democraten willen daarnaast ook de belastingen voor de hoogste inkomens verhogen. De Republikeinen zijn daar tegen.

Donderdagavond werd de stemming over een Republikeins voorstel ter verhoging van het schuldplafond in het Huis van Afgevaardigden uitgesteld, toen bleek dat de Republikeinse fractie intern verdeeld was over het plan.

Tea Party

Volgens het plan van de Republikeinse leider John Boehner moet er zo'n 900 miljard dollar worden bezuinigd, en wordt het schuldenplafond tijdelijk verhoogd. Onder meer presidentskandidate Michelle Bachmann, die verbonden is met de conservatieve Tea Party-beweging, is tegen. Ze wil steviger ingrijpen en is tegen verhoging van het plafond.

Als het plan zou worden aangenomen, zou de Democratische meerderheid in de Senaat het plan van Boehner vermoedelijk alsnog torpederen. De Democraten willen 2200 miljard dollar bezuinigen over een periode van tien jaar, met een langdurige verhoging van het schuldenplafond.

Onrust

De slechte staat van de Amerikaanse overheidsfinanciën zorgt wereldwijd voor onrust. ''Gezien de Amerikaanse status van grootste economie ter wereld en de leidende rol van de dollar, is zulk politieke crisisdiplomatie gevaarlijk onverantwoordelijk'', oordeelde het Chinese staatspersbureau Xinhua. China is de grootste bezitter van Amerikaanse staatsleningen.

IMF-topvrouw Christine Lagarde waarschuwt dat er twijfels kunnen rijzen over de voorname rol van de dollar als de Amerikaanse politiek de schuldencrisis niet oplost.

''Het leidt vermoedelijk tot een daling van de dollar vergeleken met andere munten. Het leidt vermoedelijk ook tot twijfels bij mensen met geldvoorraden of de dollar wel de ultieme en belangrijkste munt is voor reserves'', zei Lagarde tegen de Amerikaanse zender PBS.