DEN HAAG - Het Centraal Planbureau (CPB) verwacht tegengestelde effecten op de arbeidsmarkt door het kabinetsplan om in 2020 te beginnen met verhoging van de AOW-leeftijd van 65 naar 66 jaar en aanpassing van het belastingvriendelijke regime voor pensioensparen daarop.

Enerzijds moeten mensen langer doorwerken, anderzijds wordt langer werken minder aantrekkelijk als het sparen van pensioen minder oplevert.

Dat blijkt donderdag uit antwoorden van minister Henk Kamp (Sociale Zaken) op vragen van de ChristenUnie over de arbeidsmarkteffecten van de verhoging van de AOW-leeftijd met één jaar.

Het CPB gaat ervan uit dat de hogere pensioenleeftijd ertoe leidt dat van de groep 60- tot 65-jarigen die nu eerder stopt, de helft toch langer doorwerkt. Van de groep 55- tot 60-jarigen die nu met vroegpensioen zou gaan, zal een kwart doorwerken.

Stijgende leeftijdverwachting

In het vrijdag gesloten pensioenakkoord door het kabinet met werkgevers en de vakbeweging is afgesproken de AOW-leeftijd verder te verhogen door een koppeling aan de stijgende levensverwachting.

Daardoor hoeft het kabinet niet zo te bezuinigen op het fiscaal gunstige regime, het zogeheten Witteveenkader, zoals dat nu bestaat voor het sparen van aanvullend pensioen.

Verdere verhoging

Vrijdag werd al een eerste CPB-doorrekening gepubliceerd van het pensioenakkoord. Volgens Planbureau zal de werkgelegenheid toenemen door de verdere verhoging van de AOW-leeftijd een andere aanpassing van het Witteveenkader.

Maar dit effect valt ook wat lager uit door afspraken over flexibilisering van de AOW, waardoor mensen de keuze krijgen het staatspensioen toch op hun 65e uitgekeerd te krijgen.

Financiële prikkel

In het akkoord worden mensen nog wel gestimuleerd langer door te werken door een financiële prikkel. Bij verhoging van de pensioenleeftijd naar 66 jaar krijgen mensen te maken met een korting van 6,5 procent op de uitkering als ze toch vanaf 65 jaar AOW willen genieten.

Dit zorgt volgens het CPB voor selectief gebruik, waarbij vooral mensen met een kortere levensverwachting voor vervroegde opname zullen kiezen.