REYKJAVIK - Een meerderheid van de stemgerechtigden in IJsland lijkt zich te hebben uitgesproken tegen een akkoord in het Icesave-debacle. Na het tellen van 85.000 stemmen bleek in de nacht van zaterdag op zondag dat 58 procent van de IJslanders 'nee' had gestemd.

Het ja-kamp bestaat vooralsnog uit 42 procent van de kiezers, zo meldde de staatstelevisie op IJsland.

Inzet van het zaterdag gehouden referendum was de overeenkomst die Nederland en Groot-Brittannië met IJsland sloten over het terugbetalen van schulden, die de inmiddels failliete Landsbanki via internetbank Icesave achterliet bij spaarders.

Eerder referendum

In maart vorig jaar werd ook al een referendum gehouden over terugbetaling van de Icesave-schulden. Toen stemden de IJslanders massaal (93 procent) tegen, waarna het voorstel van tafel ging.

In het nieuwe voorstel van Nederland en Groot-Brittannië krijgt IJsland tot 2046 de tijd om 3,8 miljard terug te betalen. Dat komt neer op ongeveer 12.000 euro per burger, exclusief rente.

IJsland telt een bevolking van 320.000 zielen. Circa 230.000 mensen hebben stemrecht. Het opkomstpercentage is nog onduidelijk.

IJslandse premier

Er dreigt een economische en politieke chaos op IJsland nu het er op lijkt dat de bevolking voor de tweede keer 'nee' heeft gezegd tegen een Icesave-akkoord.

''We moeten er alles aan doen om dat te voorkomen'', zei de IJslandse premier Johanna Sigurdardottir in een reactie op de eerste uitslagen van het referendum in een interview met de staatstelevisie op het eiland.

''De slechtste optie is gekozen'', aldus de premier op het moment dat 85.000 stemmen waren geteld. Op dat moment was het opkomstpercentage overigens nog onduidelijk. Op IJsland hebben ongeveer 230.000 mensen stemrecht.

Economische en politieke chaos

Sigurdardottir en haar regering hielden op basis van opiniepeilingen al ernstig rekening met een 'nee' van de bevolking.

Ze waarschuwde eerder al dat een dergelijke uitkomst een economische en politieke chaos zou kunnen veroorzaken op het eiland in de Atlantische Oceaan. De kans dat er voor de derde keer een akkoord kan worden gesloten met de schuldeisers Nederland en Groot-Brittannië wordt nihil geacht.

Parlement

Een meerderheid in het IJslandse parlement schaarde zich in februari nog achter het Icesave-akkoord dat in december was opgesteld tijdens onderhandelingen met Den Haag en Londen.

President Olafur Grimsson weigerde echter zijn handtekening te zetten onder de deal, waarop een referendum werd uitgeschreven. De uitslag daarvan lijkt nu een nieuwe crisis in te leiden op IJsland en tussen IJsland enerzijds en Nederland en Groot-Brittannië anderzijds.

Definitief vonnis

''Het is duidelijk dat we het eind hebben bereikt van het pad van onderhandelingen'', reageerde de IJslandse minister van Financiën Steingrimur Sigfusson in een gesprek met de staatstelevisie op het waarschijnlijke 'Nee' als resultaat van de volksraadpleging.

De kans bestaat dat de Icesave-zaak nu zal worden voorgelegd aan Europese rechters. Het kan jaren duren voordat sprake is van een definitief vonnis. Deskundigen hebben al gewaarschuwd dat een gang naar de rechter kan leiden tot nog veel hogere kosten voor de belastingbetalers in IJsland.

Geen zin

Gedupeerde Nederlandse spaarders willen dat minister Jan Kees de Jager van Financiën nog deze week de IJslandse regering voor de rechter sleept. Dat is de reactie van Icesaving, een organisatie waar 250 grote spaarders zich hebben aangesloten.

Volgens de organisatie heeft verder praten met de IJslanders volstrekt geen zin. De spaarders verwachten dat een snelle, voor Nederland gunstige uitspraak, mogelijk is.