PARIJS - De wereldeconomie is bezig aan een herstel. Landen zouden dit moeten aangrijpen om hun begroting op een duurzame manier op orde te brengen. Ze moeten ervoor waken niet achterover te gaan leunen.

Die waarschuwing staat in het jongste rapport van de Organisatie voor Economische Samenwerking en Ontwikkeling (OESO) met vooruitzichten voor de wereldeconomie. De OESO, de economische denktank van dertig industrielanden, is in Parijs gevestigd.

De schrijvers van de zogeheten Economic Outlook wijzen erop dat veel landen er de afgelopen jaren bij herhaling niet in zijn geslaagd een sluitende begroting af te leveren. Juist op momenten dat het economisch goed ging verzuimden ze geld opzij te zetten voor mindere tijden. Het gevolg is dat ze nu met enorme tekorten zitten opgescheept.

Muziek in de oren

De oproep van de OESO zal de Nederlandse minister van Financiën Zalm als muziek in de oren klinken. De bewindsman had graag gezien dat Duitsland en Frankrijk zouden worden aangepakt omdat zij hun begrotingstekort sterk hebben laten oplopen. Maar een meerderheid van zijn collega's van de eurolanden voelde daar niets voor, zo bleek deze week in Brussel.

In het rapport waarschuwt de OESO voor "zelfgenoegzaamheid", nu de economie weer aantrekt. De organisatie doelt daarmee niet alleen op Frankrijk en Duitsland, maar ook op de Verenigde Staten, waar president Bush sinds zijn aantreden zowel het begrotingstekort als het tekort op de lopende rekening sterk heeft laten oplopen.

Omdat de Verenigde Staten de motor zijn van de wereldeconomie, vormt het zogeheten "twin deficit" een punt van zorg in het OESO-rapport. De opstellers waarschuwen voor de onwenselijke gevolgen voor wat betreft de wisselkoersen, wat concreet zou inhouden dat de dollarkoers verder daalt. Dat zou weer tot gevolg kunnen hebben dat de rente op de kapitaalmarkt meer stijgt dan wenselijk is, ook in andere regio's. En dat kan er weer toe leiden dat de consumentenbestedingen afnemen, aldus de OESO.

In het rapport gaat de organisatie er vanuit dat de Amerikaanse economie volgend jaar ruim 4 procent zal groeien, na een toename van 2,9 procent dit jaar. In 2005 zal dat 3,8 procent zijn. De eurozone steekt daarbij schril af met een groei van 1,8 procent in , overigens een stuk hoger dan de 0,5 procent van 2003.

Op de arbeidsmarkt zijn er ook verschillen te zien. De werkloosheid in de Verenigde Staten zal volgend jaar iets lager zijn dan dit jaar, in de eurozone en in de Europese Unie zal volgend jaar sprake zijn van een lichte stijging. Een daling treedt pas in 2005 op.

Om de economie verder te laten aantrekken, zal het rentepeil voorlopig laag moeten blijven, meent de OESO. De opstellers van het rapport verwachten dat de rente in de VS volgend jaar wel zal worden verhoogd, maar niet veel. Gemiddeld zal daar het belangrijkste geldmarkttarief 1,5 procent zijn, in de eurozone (net als nu) 2 procent. Veel landen zijn door hun mogelijkheden heen om methun begrotingsbeleid de economie te stimuleren, schrijft de OESO.

Nederland

In Nederland, dat net als Duitsland bezig is op te krabbelen uit een recessie, zal de economie in 2004 1 procent groeien en het jaar daarop 2 procent. De werkloosheid loopt sterk op, van 3,7 procent dit jaar naar 5,2 procent volgend jaar. Het herstel van de wereldeconomie moet volgend jaar leiden tot een toename van de export. De OESO dringt wel aan op loonmatiging om zo de concurrentiekracht van Nederlandse ondernemingen te vergroten. De consumentenbestedingen vormen een zwakke schakel in het geheel. Die zullen volgend jaar pas licht toenemen, aldus de OESO.