WASHINGTON - De Amerikaanse Senaat wil de oud-topman van Enron, Kenneth Lay, met een dagvaarding dwingen om alsnog een verklaring af te leggen over de ondergang van de energiereus. De Democratische senator Ernest Hollings, die een commissie voorzit die de malversaties bij Enron onderzoekt, gaat dinsdag zijn commissieleden voorstellen om Lay een dagvaarding te sturen om op februari te verschijnen.

Lay zou oorspronkelijk maandag vrijwillig voor het Congres verschijnen. Zondag blies hij dit plan echter af omdat hij zich al bij voorbaat veroordeeld voelt.

In Washington is veel ophef ontstaan over de plotselinge afzegging van Lay, volgens velen de hoofdverantwoordelijke achter Enrons val. Ook de voormalige financiële topman van het concern, Andrew Fastow, weigert te komen.

Het probleem voor het Amerikaanse Congres is dat de oud-directieleden een beroep doen op het Vijfde Amendement van de Amerikaanse grondwet, dat ze de mogelijkheid geeft niet te getuigen als dat juridische problemen kan geven. Lay, en vooral Fastow, zijn bang dat ze verklaringen afleggen die tegen ze gebruikt kunnen worden in een strafrechtelijk onderzoek. Tegen de verantwoordelijken van het Enron-debacle lopen diverse onderzoeken.

Bedrog en misbruik

De voorzitter van de Amerikaanse beurswaakhond SEC, Harvey Pitt, zei maandag voor een commissie van het Amerikaanse Congres dat de Enron-zaak de nadruk heeft gelegd op "bedrog en misbruik in het Amerikaanse systeem van financiële verslaglegging".

De SEC onderzoekt nog in hoeverre Enron wetten en regels heeft overtreden. Pitt verklaarde dat er al lange tijd gebreken zijn in de wijze van financiële verslaglegging en zei te hopen dat onderzoek van het Congres een beter systeem oplevert.

Pitt pleitte ervoor om in ieder geval topmensen uit het Amerikaanse bedrijfsleven te dwingen om hun transacties op de beurs eerder openbaar te maken. Daarmee verwees de SEC-voorzitter impliciet naar Enron. Topman Lay verzilverde, zoals onlangs is gebleken, vorig jaar voor miljoenen dollars aan opties van zijn concern, terwijl hij al was gewaarschuwd voor onregelmatigheden in de boekhouding. Werknemers spoorde hij daarentegen tegelijkertijd aan om aandelen bij te kopen.