AMSTERDAM - Adjunct-topman Aart de Geus van de OESO vreest dat Nederland de AOW-leeftijd te laat verhoogt. ''Wat dreigt is dat we alleen maatregelen nemen voor een volgende generatie en die pas na de komende kabinetsperiode tot effect komen."

Dit zei de oud-minister van Sociale Zaken De Geus donderdag.

Hij reageerde op een AOW-akkoord dat nabij is tussen vakbonden en werkgevers. Net als de overheid gaat dat akkoord uit van een verhoging naar 66 jaar in 2020 en naar 67 in 2025. Daarna zou deze leeftijd elke vijf jaar worden getoetst.

Een snelle verhoging is volgens hem nodig om de kosten van de vergrijzing in de hand te houden. ''We moeten oppassen dat de maatregelen niet te veel op termijn zetten'', zegt De Geus (CDA). ''Het dreigt nu te veel met horten en stoten te gaan.''

De OESO is een organisatie van 31 landen die zoveel mogelijk samenwerken op het gebied van economie.

D66

Ook D66 vreest dat door een pensioenakkoord van werkgevers en vakbonden een hogere AOW-leeftijd te laat wordt doorgevoerd.

Pechtold stelde dat veel partijen al eerder de AOW-leeftijd willen verhogen. Alleen de PvdA wil ook in 2020 beginnen. De SP en PVV willen niet aan de AOW komen.

In de ogen van de D66-leider heeft FNV-voorzitter Agnes Jongerius bij het vorige kabinet van CDA, PvdA en ChristenUnie noodzakelijke sociaal-economische hervormingen al op de lange baan weten te schuiven. ''We moeten vandaag beginnen met het op orde brengen van de overheidsfinanciën, niet pas over tien jaar. Anders betalen jongeren eenzijdig de rekening.''

VVD

De VVD stelt als harde voorwaarde dat het akkoord tussen de sociale partners dat eraan zit te komen over de AOW voldoende besparingen moet opleveren voor de overheidsfinanciën, aldus zegt VVD-Kamerlid Stef Blok in een eerste reactie.

Op basis van wat nu bekend is, zegt Blok nog niet te kunnen beoordelen of het plan van de sociale partners aan die voorwaarde zal voldoen. Dat hangt af van de afspraken over hoe de AOW-leeftijd verder zal stijgen.

CDA

Het CDA is verheugd dat werkgevers en vakbonden dichtbij een akkoord zijn over verhoging van de AOW-leeftijd. Maar demissionair CDA-minister Maxime Verhagen (Buitenlandse Zaken) deed donderdag wel een beroep op sociale partners om naast het AOW-akkoord ook cao-afspraken te maken die ouderen daadwerkelijk in staat stellen door te werken.

Volgens Verhagen zijn oplopende kosten en het dreigend tekort aan arbeidskrachten door de vergrijzing niet alleen op te vangen met een verhoging van de leeftijd in de AOW en bij aanvullende pensioenen.

Cohen

PvdA-leider Job Cohen roept CDA, VVD en D66 op werkgevers en vakbonden te volgen in hun keuze voor een meer geleidelijke verhoging van de AOW-leeftijd.

De PvdA is verheugd over het op hande zijnde AOW-akkoord. De partij wil net als sociale partners over tien jaar beginnen met verhoging van de pensioenleeftijd, terwijl CDA, VVD en D66 eerder willen beginnen.

Cohen benadrukt dat een geleidelijke verhoging nodig is om ouderen te ontzien die nu vlak voor hun pensioen zitten en zich niet kunnen voorbereiden op langer doorwerken.

SP

De SP waarschuwt voor het conceptakkoord, zoals dat nu op tafel ligt. SP-leider Emile Roemer noemde het donderdag "een nog slechter voorstel" dan het plan van het gevallen kabinet van CDA, PvdA en ChristenUnie.

Roemer vindt het niet kunnen dat iedereen, zonder uitzondering voor zware beroepen, verplicht wordt langer door te werken. Hij verzet zich ook tegen een korting voor mensen die voor hun 66e verjaardag willen stoppen met werken. Verder zou de koppeling van de AOW-leeftijd aan de gemiddelde levensverwachting oneerlijk uitpakken.

Roemer: "Mensen met een laag inkomen leven gemiddeld 5 jaar korter, zij hebben niks aan een gemiddelde levensverwachting. Dit voorstel bestraft de zwaarste beroepen met een korting op de AOW, dat is asociaal. Ik kan mij niet voorstellen dat dit akkoord door de FNV wordt gesteund. En als de FNV-top het toch steunt reken ik erop dat de leden van de FNV het akkoord van tafel zullen vegen."