HANGZHOU - Luchtvaartmaatschappij Air France-KLM kan de komende tijd nog voor ''honderden miljoenen euro's'' aan kostenposten tegemoet zien. Voor sommige daarvan zijn voorzieningen getroffen, voor andere niet.

''Sommige posten weet je al, andere nog niet.'' Dat zei KLM-topman Peter Hartman zondag.

Zo is nog niet bekend wat de IJslandse aswolk de maatschappij uiteindelijk gaat kosten. ''Tot nu toe in ieder geval al zo'n 70 miljoen euro.''

Passagiers

Het passagiersvervoer van luchtvaartmaatschappij is in april sterk gedaald door de aswolk. De opbrengst van het passagiersvervoer lag 15,9 procent lager dan in april 2009. Air France-Air France-KLM verlaagde de capaciteit met 15,3 procent, zo maakte de maatschappij bekend.

De luchtvaartmaatschappij schat de kosten van de aswolk op 35 miljoen euro voor elke dag dat het verkeer stil lag. Air France-Air France-KLM vervoerde in april 5 miljoen passagiers, ruim 1 miljoen minder dan in april 2009. Dat komt neer op een daling van ruim 20 procent.

In het vrachtverkeer daalde de capaciteit met 14,7 procent, maar het totale vervoer kende een daling van slechts 2 procent, omdat veel goederen na het openstellen van het luchtruim alsnog werden vervoerd. De beladingsfactor verbeterde tot 70,5 procent.

Tegemoet komen

Mogelijk moet Air France-KLM passagiers meer tegemoet komen dan het tot nu toe heeft gedaan. De rekening kan dan nog flink oplopen. En de as hangt nog steeds als een donkere wolk boven de luchtvaart.

De Europese transportministers hebben toegezegd voor 24 juni met een plan te komen wat er gedaan kan worden voor de luchtvaartmaatschappijen die hard getroffen zijn door de sluiting van het Europese luchtruim. Dat heeft naar de zin van Hartman veel te lang geduurd.

Potje natuurrampen

De KLM-topman kijkt dan ook reikhalzend uit naar het plan. ''Een regeling die voor iedereen gelijk zal zijn'', zegt hij met stelligheid. Sowieso gaat Hartman ervan uit dat de luchtvaartmaatschappijen een beroep kunnen doen op het Europese potje voor natuurrampen. ''Daar is dat potje voor.''

Buiten de schade van de aswolk kan Air France-KLM op korte termijn nog een Europese boete voor het overtreden van de kartelwetgeving tegemoet zien en willen verladers uit de VS om dezelfde reden nog geld terug.

EU-claim

Dan speelt nog een uitspraak van het Europese Hof van november 2009. Daardoor hebben passagiers behalve recht op een vergoeding als hun vlucht wordt geannuleerd, ook recht op compensatie als hun vlucht meer dan drie uur vertraging oploopt.

In Nederland staat onder andere belangenorganisatie EU-claim te trappelen met aanvragen daarvoor. Mogelijk geldt de uitspraak van het Hof met terugwerkende kracht tot 2005.

Met de aanslagen van 11 september, SARS, de Mexicaanse griep en torenhoge brandstofprijzen nog vers in het geheugen zaten de luchtvaartmaatschappijen niet bepaald te wachten op de aswolk. Met uitzondering van 2006 en 2007 schrijft de luchtvaartindustrie al sinds de millenniumwisseling geen zwarte cijfers meer. De kans dat het tij snel keert, lijkt miniem. ''Winst maken wordt heel moeilijk'', zegt de KLM-topman.

Ongelijke speelvelden

Volgens Hartman hebben luchtvaartmaatschappijen te maken met ongelijke speelvelden, bijvoorbeeld in Europa, de Golfstaten en de VS. ''Bovendien hebben we te maken met veiligheid, handhaving, natuurrampen en in toenemende mate overdreven consumentenbescherming, die niet meer in verhouding staat tot de geleverde diensten.''

De verhoudingen groeien volgens Hartman scheef. ''We moeten van leveranciers zoals de staat, de verkeersleiding of de luchthaven aan bepaalde regels voldoen. Maar de kosten kunnen we niet op hun verhalen.''

Volgens Hartman is er sprake van een ''volkomen onevenwichtige situatie.'' ''Toch is het nog steeds leuk. Alhoewel het ook wel eens wat minder spannend zou mogen zijn.''