UTRECHT - De CDA-achterban verzet zich niet tegen het kabinetsplan om de AOW-leeftijd te verhogen van 65 naar 67 jaar. Dat bleek zaterdag tijdens het congres van de christendemocraten in Utrecht.

Wel zijn de leden van de regeringspartij kritisch. Zo klonken er tijdens een aparte deelsessie met de CDA-top zorgen over de zwakke positie van ouderen op de arbeidsmarkt.

Bovendien wezen CDA-leden erop dat de hogere pensioenleeftijd niet in het verkiezingsprogramma heeft gestaan.

Minister Piet Hein Donner (Sociale Zaken) en fractieleider Pieter van Geel in de Tweede Kamer zeiden dat de economische crisis ook niet in het program stond.

Eerste klappen

Van Geel wees erop dat nu alles wordt gedaan om de eerste klappen van de economie op te vangen, waardoor ''de overheid kampt met een tekort van duizend euro per seconde''. Uiteindelijk verwacht het kabinet dat 35 miljard euro bezuinigd moet worden.

Volgens Donner moeten mensen ook langer aan de slag om straks met de vergrijzing genoeg werkenden te hebben voor voorzieningen, zoals de zorg, onderwijs en uitkeringen.

Hij erkende dat het CDA altijd heeft gezegd dat eerst mensen zoveel mogelijk tot hun 65e aan het werk geholpen en gehouden moeten worden. Maar de crisis zet volgens hem de betaalbaarheid van voorzieningen nu extra onder druk. ''Je kunt het onvoorstelbare niet plannen'', aldus Donner.

Matigheid

Van Geel riep zaterdag op tot matiging in de gehele samenleving. Volgens Van Geel is loonmatiging hard nodig om Nederland sterker uit de economische crisis te helpen. Maar hij deed niet alleen een oproep aan de vakbonden en werknemers. Ook elders ''vraagt de politiek offers van mensen''.

''Er mag best wel matiging zijn in onze soms grenzeloze samenleving. Een beetje minder lenen. Een beetje minder grote auto. Een beetje minder ver op vakantie.''

''Behoorlijk minder bonussen en verrijking ten koste van anderen. Maar ook minder korte lontjes. Minder agressief. Minder ten koste van anderen'', aldus Van Geel. Hij oogstte luid applaus bij de achterban, die ruim was opgekomen voor het congres.

Deelraden

Een politicus die tot matiging oproept, moet volgens Van Geel ook naar zichzelf kijken. In de zoektocht door werkgroepen van ambtenaren naar 35 miljard euro aan bezuinigingen, moet volgens hem dan ook naar de overheid gekeken worden.

Zo pleitte de fractieleider vrijdagavond al voor het snijden in eigen vlees door het verminderen van het aantal ministeries, Kamerleden en bestuurslagen. Van Geel wees erop dat vicepremier Wouter Bos (PvdA) eerder in dit verband de waterschappen noemde.

Maar ''ik zou daar de deelraden in de grote steden tegenover willen stellen'', benadrukte Van Geel op het congres. De waterschappen zijn actief in het beheer van het buitengebied, waar het CDA traditioneel een grote achterban heeft.

Voorbereiden

Er waren echter ook CDA-leden die zich afvroegen of ouderen niet te veel worden ontzien, omdat het kabinet eerst in 2020 de AOW-leeftijd wil verhogen naar 66 jaar en pas in 2025 naar 67 jaar.

Maar volgens Van Geel is een overgangstermijn van tien jaar wel nodig, omdat de mensen die nu 55 jaar en ouder zijn geen kans hebben om zich voor te bereiden op de verandering in hun pensioen.

Bovendien zijn volgens Donner de komende tien jaar nodig om ervoor te zorgen dat werkgevers meer investeren in hun werknemers, zodat ze op een gezonde manier tot hun pensioen inzetbaar blijven voor de arbeidsmarkt.

Zo moeten zware beroepen lichter worden gemaakt. Ook moeten mensen met belastende functies geholpen worden om tijdig ander werk te gaan doen, bijvoorbeeld met scholing.

Mantelzorg

Verder vroeg een CDA-lid bezorgd af of het langer doorwerken niet ten koste gaat van mantelzorg. Zij wees erop dat juist ouderen meer zorgen voor een zieke of hulpbehoevende naaste.

Donner bevestigde dat de mensen van 65 tot 67 minder aan mantelzorg kunnen gaan doen. Daar staat volgens hem wel tegenover dat er meer handen beschikbaar komen om zorgvoorzieningen overeind te houden.