DUBAI - De bestrijding van armoede wordt een hachelijke onderneming als mensen het zonder zaken als water, gezondheidszorg en onderwijs moeten blijven stellen. De bevolking van ontwikkelingslanden moet zoveel mogelijk worden betrokken bij het verbeteren van deze basale voorzieningen. Financiële hulp alleen is niet voldoende.

Dat staat in het zogeheten World Development Report (WDR), het jaarlijkse rapport van de Wereldbank over het ontwikkelingsvraagstuk. Het rapport werd zondag gepresenteerd tijdens de jaarvergadering van de bank en het Internationaal Monetair Fonds in Dubai.

Volgens het rapport ontbreekt het arme mensen nog "te vaak" aan basale voorzieningen. Daardoor dreigt het realiseren van de zogeheten Millenniumdoelen in gevaar te komen. De Millenniumdoelen werden drie jaar geleden in VN-verband opgesteld en worden ondersteund door de Wereldbank en het IMF. De bedoeling is om in onder meer de wereldwijde armoede met de helft te verminderen, meer kinderen naar school te laten gaan en de gezondheidszorg te verbeteren.

Zaakjes niet op orde

Zoals het er nu naar uitziet zullen lang niet alle doelen in worden gehaald. Dat komt niet alleen doordat de rijke landen nog te weinig geld beschikbaar hebben gesteld, maar ook doordat ontwikkelingslanden zelf hun zaakjes niet op orde hebben.

De onderzoekers noemen als voorbeeld de landen in het Midden-Oosten en Noord-Afrika. Daar geven de autoriteiten meer geld uit aan onderwijs dan andere ontwikkelingslanden. Toch is het aantal analfabeten daar net zo hoog als in zuidelijk Afrika, terwijl dat laatste gebied veel armer is. Het omgekeerde is te zien in Cuba, dat ondanks de armoede een adequate gezondheidszorg heeft. De kindersterfte is er net zo laag als in Canada.

Verzuim leerkrachten

Het rapport pleit voor een "alomvattende" aanpak. Scholen bouwen is prima, zeggen de onderzoekers, maar zorg dan ook dat er les wordt gegeven. Op veel scholen is sprake van een groot verzuim onder de leerkrachten. En soms zijn de gebouwen zo bouwvallig dat er in de regentijd niets te beginnen is.

Volgens de Wereldbank kan de situatie verbeteren als de bevolking van de arme landen hier direct bij wordt betrokken. Zo gingen kinderen op een school in El Salvador beter presteren omdat hun ouders er vaker langskwamen om te kijken hoe het ging. Ook ging het verzuim onder leraren achteruit. Verder moet volgens de onderzoekers de voorlichting verbeteren. Mensen gaan vanzelf hun stem verheffen als ze zien dat elders de voorzieningen beter zijn, aldus de opstellers van het World Development Report.

Private sector

Een gevoelig punt is de vraag in hoeverre de particuliere sector hierbij moet worden betrokken. Mag een overheid zoiets als de drinkwatervoorziening deels uit handen geven? Als de situatie hier beter van wordt, is daar niets op tegen, aldus de onderzoekers. Maar een overheid die faalt moet je niet straffen door alles aan de private sector over te laten, aldus de onderzoekers.

Het rapport pleit voor een pragmatische aanpak. Een eenduidige strategie loslaten op alle landen werkt eenvoudigweg niet omdat de omstandigheden overal verschillend zijn. Zo kan een regering die armoede niet belangrijk vindt beter geen inentingsprogramma op poten zetten. Verder vraagt elke sector om een andere aanpak. Het is bijvoorbeeld eenvoudiger om te controleren of er ergens water beschikbaar is, dan om te kijken of een scholier voldoende vorderingen maakt, aldus het rapport.