BRUSSEL - EU-commissaris Neelie Kroes (Concurrentie) beboet de energiebedrijven E.on en GDF Suez met 553 miljoen euro elk, samen ruim 1,1 miljard euro.

De Duitse en Franse bedrijven blijken illegale afspraken te hebben gemaakt over marktverdeling. In 1975, toen ze samen de Megal-pijpleiding bouwden om Russisch gas naar Duitsland en Frankrijk te vervoeren, spraken ze af om het gas niet in elkaars markt te verkopen.

Die afspraak is voortgezet tot 2005, dus ook nadat de gasmarkt in 2000 was geliberaliseerd. Het is de eerste keer dat de Europese Commissie kartelboetes oplegt voor energiebedrijven, meldde Kroes woensdag. ''Dit besluit zendt een sterk signaal aan energiebedrijven dat de Europese Commissie geen enkele vorm van concurrentievervalsing tolereert.''

Marktverdeling

Marktverdeling is volgens Kroes een van de ergste types inbreuken op de concurrentieregels:

''Door dit akkoord ontbeerden consumenten in de twee grootste gasmarkten van Europa meer prijsconcurrentie en meer vrije keuze in leveranciers. De Europese Commissie had geen andere keuze dan hoge boetes op te leggen.''

Enorme bedrijven

E.on en GDF Suez zijn enorm grote bedrijven. E.on had vorig jaar 87 miljard euro omzet, GDF Suez kwam uit op 68 miljard euro. Het Duitse E.on heeft in Zuid-Holland zes elektriciteitscentrales.

GDF Suez koopt veel Nederlands gas voor levering in Frankrijk en België.

De energiegiganten reageren furieus op het besluit van Kroes. GDF zei het ''compleet oneens te zijn met de conclusies van de Europese Commissie''. Het bedrijf kondigde direct bezwaar aan bij het Europese Hof van Justitie.

Onbegrijpelijk

Topman Bernhard Reutersberg van E.on noemt ''het besluit en vooral de hoge boete onbegrijpelijk'' en zei dat Kroes ten onrechte uitgaat van een marktverdeling. Volgens hem miskent Kroes de economische parameters: ''Concurrentie is allang een feit op de Europese gasmarkt.''

Recordboete

EU-commissaris Kroes was een onderzoek begonnen nadat haar diensten in 2006 invallen hadden gedaan in kantoren van E.on en GDF in Duitsland en Frankrijk.

De boete is geen record. De hoogste boete voor een afzonderlijk bedrijf is die voor Intel (1,1 miljard). Eerder legde Kroes 1,4 miljard euro boete op aan vier samenspannende glasbedrijven. Het geld gaat naar de EU-schatkist.