AMSTERDAM - Een groep oliemaatschappijen onder leiding van Shell is de enige gegadigde voor een groot olieveld bij de Iraakse stad Kirkuk. Daaruit kunnen 8,5 miljard vaten olie worden opgepompt.

Dinsdag veilt Irak acht olie- en gasvelden aan overwegend westerse en Aziatische concerns.

Het is onzeker of Shell samen met Sinopec, het Chinese CNPC en het Turkse TPAO de productie van het Kirkukveld in het noorden van het land mag overnemen.

De groep moet daartoe een akkoord bereiken met het Arabische land over de productiedoelstelling en de vergoeding die geboden wordt per extra vat voor alle vaten die het huidige productieniveau ontstijgen.

Hulp

Irak wil de eigen olieproductie opvoeren van 2,4 miljoen naar 4 miljoen vaten per dag. Daarvoor heeft het de hulp nodig van de olieconcerns die over de juiste technologie beschikken.

Oliewinning is extreem belangrijk voor het land. Ruim 90 procent van de inkomsten komt er uit voort. De veiling, de eerste sinds 1972, valt samen met de terugtrekking van Amerikaanse militairen uit Iraakse steden.

Dollar

Irak heeft een bewezen reserve van 115 miljard vaten in de grond zitten, maar biedt de oliemaatschappijen slechts een paar dollar per extra vat dat ze uit de grond kunnen halen. De veiling verliep dan ook verre van soepel. Diverse concerns haakten af omdat de geboden vergoedingen te laag waren.

Strijd

Een consortium van het Amerikaanse ExxonMobil, het Brits-Nederlandse Shell en Petronas uit Maleisië trok zich bijvoorbeeld terug uit de strijd om het Zubair-veld. Dat veld is goed voor een dagelijkse productie van 195.000 vaten olie.

Shell heeft zich nog wel ingetekend voor het West Qurna-veld, waaruit nu dagelijks 285.000 vaten olie worden gepompt.

Contract

Het Britse BP en CNPC gingen met het grootste veld aan de haal. Het bedrijf kreeg een contract waardoor het de komende twintig jaar mag produceren in het kolossale Rumaila-veld. Dat bevat 17 miljard vaten aan winbare olie en is daarmee goed voor bijna de helft van de huidige dagelijkse productie van 1,1 miljoen vaten.

BP en CNPC willen de productie opvoeren tot 2,85 miljoen vaten per dag. Ze gingen akkoord met een vergoeding van 2 dollar per vat.