DEN HAAG - Kranten moeten kunnen samenwerken met publieke omroepen, op zowel nationaal als regionaal niveau. De omroepen kunnen zo bijvoorbeeld gezamenlijk nieuwe online diensten ontwikkelen.

Ook vindt de commissie dat de omroepen gratis hun programmagegevens beschikbaar moeten stellen, zodat kranten een eigen tv-gids kunnen beginnen.

Dit is enkele voorstellen die de Tijdelijke Commissie Toekomst Pers, onder leiding van oud-CDA-politicus Elco Brinkman, dinsdag bekendmaakte. De commissie adviseert minister Ronald Plasterk (Media) over de verschillende mogelijkheden om dagbladen, nieuwsbladen en opinietijdschriften te ondersteunen en te subsidiëren.

Hiervoor stelde Plasterk eerder al 8 miljoen euro beschikbaar, afkomstig uit de STER-opbrengsten. Maar dat is volgens de commissie dus niet voldoende.

Internetheffing

De commissie-Brinkman wil de internetabonnementen van Nederlandse huishoudens met enkele euro's per jaar belasten. Dit kan ongeveer 20 miljoen euro opleveren, waarmee de overheid nieuwe initiatieven van de perssector kan stimuleren.

Mediafusies

De commissie stelt eveneens voor een gezamenlijk distributiebedrijf voor alle kranten op te richten en de Tijdelijke Wet Mediaconcentraties af te schaffen. Hierdoor kunnen krantenconcerns gemakkelijker fuseren en elkaars krantentitels overnemen. De huidige wet verbiedt krantenconcerns om meer dan 35 procent van de dagbladmarkt te beheersen.

De commissie-Brinkman stelt bovendien voor dat de overheid onderzoek doet naar de effecten van reclame bij de (regionale) publieke omroepen om vast te stellen of dit het concurrentieveld in de mediasector verstoort, zoals uitgeverijen beweren.

ANP

De commissie stelt nog een onderzoek voor, naar de rol van het Algemeen Nederlands Persbureau. De commissie wil dat de overheid onderzoekt hoe de rol van het ANP als 'een van de belangrijkste nieuwsleveranciers van Nederland' voor de toekomst gewaarborgd kan worden.

Werkervaring

Plasterk zelf heeft intussen al een subsidieregeling in het leven geroepen waarmee zestig jonge journalisten werkervaring kunnen opdoen bij dagbladen.

De commissie stelt voor de regeling voor jonge journalisten niet te beperken tot dagbladen, maar uit te breiden naar onder meer opinie- en nieuwsbladen.

Paracetamolletje

Het rapport is niet dé oplossing om het krantenmodel in economische zin te redden. Dat zei voorzitter Henk Hagoort van de raad van bestuur van de Nederlandse Publieke Omroep (NPO) dinsdag.

"Het rapport voelt als een paracetamolletje. Er staat een aantal sympathieke suggesties in die wel de pijn verzachten, maar niet de kwaal genezen."

Voortrekkersrol

Hagoort ziet wel een aantal positieve punten in het rapport over de toekomst van de media.

"Er wordt gevraagd om meer innovatie en samenwerking. Dat juich ik toe. De NPO moet een voortrekkersrol hebben om innovatie op gang te brengen en de opbrengsten daarvan met anderen te delen. Zo kunnen kranten op hun sites best gebruik maken van audiovisueel materiaal van de NPO. Dat verbetert de kwaliteit van die sites."

Gek

Het grote en eigenlijke probleem is volgens Hagoort dat de geschreven kranten steeds meer lezers verliezen. "Als je het nieuws gratis op internet kunt lezen, ben je gek als je dat niet doet."

En voor dat probleem ziet Hagoort, om in medische termen te blijven, te weinig geneesmiddelen in het rapport van de commissie-Brinkman. "Wij als omroepen kunnen en willen onze verantwoordelijkheid nemen als het gaat om een verbetering van de journalistieke infrastructuur, via samenwerking, maar we kunnen niet het businessmodel van de pers helpen."

Sparren

AD-hoofdredacteur Jan Bonjer stelde op Radio 1 dat "samenwerken en een beetje sparren met elkaar heel nuttig is, maar uiteindelijk zijn en blijven we elkaars concurrenten".