BRUSSEL - De Europese Unie is nog lang niet tevreden met de compromistekst over vrijere wereldhandel, die voorzitter Carlos Perez del Castillo van de Wereldhandelsorganisatie (WTO) op tafel heeft gelegd. Woordvoerders van de Europese Commissie somden dinsdag tal van punten op waar de EU de 21 pagina's tellende tekst wil aanpassen, vooral bij het onderwerp landbouw.

De WTO-voorman wil het handelsverstorende landbouwbeleid (subsidies, exportsteun en importheffingen) ingrijpend aanpakken om zo de boeren in de ontwikkelingslanden meer kansen te geven. Maar Europa vindt de jongste wijzigingen van zijn landbouwbeleid al ver genoeg gaan. Het kostte de Europese ministers van Landbouw in juni lange en verhitte debatten om die te accepteren. "Wij kunnen en zullen niet verder gaan", zei een woordvoerder van de commissie, het dagelijks bestuur van de EU.

De commissie vindt verder dat de Europese manier van exportsteun harder wordt aangepakt in het voorstel dan de steun die andere rijke landen geven. Bovendien is zij ertegen dat de EU en de VS hun markten verder moeten openen voor landbouwproducten uit de Derde Wereld, terwijl sommige minder arme ontwikkelingslanden die een netto-exporteur van voedsel zijn, hun eigen markten mogen blijven beschermen. Daarbij gaat het bijvoorbeeld om Brazilië.

Dan zijn er nog de zogeheten oorsprongsbenamingen die de WTO verdeeld houden. De EU wil namen van bepaalde landbouwproducten die verwijzen naar een stad of streek, zoals Parma-ham en Bourgogne-wijn, beschermen. Andere WTO-landen vinden dat verkapt protectionisme.

Ontwikkelingslanden reageerden maandag al teleurgesteld op de landbouwpassages. Zij vinden, net als grote landbouwexporterende landen als Australië en Canada, de voorstellen voor liberalisering niet ver genoeg gaan. Japan vreest daarentegen dat zijn rijstboeren te hard worden getroffen door vrijere handel. De oppositie van de EU is nu opmerkelijk omdat WTO-functionarissen veel gezamenlijke Amerikaans-Europese voorstellen in een compromistekst hebben verwerkt.

De 146 WTO-lidstaten komen volgende maand bijeen in de Mexicaanse badplaats Cancún om te praten over de toekomst van de wereldhandel. De bijeenkomst moet de sleutel zijn naar succesvolle afronding van de zogenoemde Doha-ronde, die in november 2001 is gelanceerd om handelsbarrières verder te slechten. De verwachting is dat er in Cancún pas echte compromissen worden gesloten.