DEN HAAG - De politiek is niet dolenthousiast over een initiatief dat meer orgaandonoren moet opleveren. Vier zorgverzekeraars belonen mensen die een keuze voor of tegen donatie maken met korting op de ziektekostenpremie.

Volgens minister Ab Klink van Volksgezondheid zitten daar juridische haken en ogen aan. De Tweede Kamer voelt niets voor een financieel lokkertje.

Mensen die aangeven na hun dood wel of geen organen beschikbaar te stellen, krijgen bij Ohra, Menzis, Fortis ASR en Avero Achmea tot 120 euro korting op de premie.

De regeling is maandag ingegaan. Niet alleen de politiek maar ook de Nederlandse Patiënten Vereniging (NPV) heeft twijfels. Volgens de organisatie moet een tegenprestatie een relatie hebben tot het doneren.

Financiële prikkel

CDA-Kamerlid Henk Jan Ormel prijst de zorgverzekeraars weliswaar dat zij zich druk maken om orgaandonatie. Toch 'zou het niet om een financiële prikkel moeten gaan, maar om bezorgdheid om de medemens.'

Bovendien zou de korting alleen aantrekkelijk zijn voor mensen die zich niet collectief via bijvoorbeeld hun werkgever of vakbond hebben verzekerd.

SP'er Henk van Gerven wil niet dat de portemonnee mee gaat spelen bij de keuze om orgaandonor te worden. Hij blijft pleiten voor een systeem waarbij iedereen die geen bezwaar maakt donor is.

Edith Schippers (VVD) wijst erop dat de korting niet strookt met het uitgangspunt van het zorgverzekeringstelsel dat iedereen voor het basispakket dezelfde premie betaalt.

Positief

De PvdA is wel positief. "Het zal niet het hele probleem oplossen, maar wel een bijdrage leveren aan het wegwerken van de wachtlijsten", zegt Kamerlid Chantal Gill'ard.

Ook de Nierstichting is positief over het initiatief omdat het mensen stimuleert zich laten registreren. Toch noemt de organisatie de korting niet meer dan een druppel op de gloeiende plaat.

Juridisch

Het is de vraag of de korting juridisch wel door de beugel kan. Het is in elk geval in strijd met de Wet op de orgaandonatie om alleen korting te geven aan mensen die zich als donor registreren, aldus een woordvoerster van minister Klink.

Dat zou een financiële prikkel voor orgaandonoren zijn en dat mag niet. Onderzocht wordt of het wel is toegestaan iedereen die zijn wens registreert een korting te geven.

Bovendien is het volgens Klink maar de vraag of de premiekorting wel meer donoren oplevert. Het moet volgens hem niet zo zijn dat heel veel mensen aangeven geen bezwaar te hebben tegen orgaandonatie om maar korting te krijgen.

Naastenliefde

Overigens steunen niet alle zorgverzekeraars steunen het initiatief. Volgens CZ zet een korting voor mensen die hun keuze hebben geregistreert de naastenliefde op de tocht. Ook Univé-VGZ-IZA-Trias (UVIT) heeft ervoor gekozen niet mee te doen.

"Tot nu toe heeft de overheid er altijd bewust voor gekozen om mensen niet met negatieve prikkels te stimuleren orgaandonor te worden. Dit initiatief is wel zo uit te leggen. Wanneer je geen orgaandonor wordt, betaal je mogelijk meer premie", stelt de organisatie.