LUXEMBURG - Een signaal van vertrouwen, dat wilden de 27 ministers van Financiën van de Europese Unie afgeven met het opschroeven van de garantie op spaargeld.

Of dat gelukt is, moet blijken. "Of het voldoende is, kan niemand voorspellen", aldus minster Wouter Bos (Financiën).

Afspraken

De ministers hebben afgesproken dat elk land minimaal een jaar lang minstens 50.000 euro spaargeld garandeert en dat landen die dat willen ook 100.000 euro mogen waarborgen.

Nederlanders zijn per direct tot 100.000 euro verzekerd van hun spaargeld. Eerder was dat nog 38.000 euro.

Onzeker

Doordat klanten onzeker zijn of hun spaargeld nog wel veilig is, halen veel mensen hun geld weg bij verschillende banken. Verder duwt een onderling wantrouwen tussen banken de tarieven die financiële instellingen elkaar rekenen voor kortetermijnleningen fors omhoog.

Sommige banken weigeren elkaar zelfs geld te lenen. Hierdoor raken deze banken, waaronder Fortis, in geldnood.

EU-landen

De afgelopen dagen troefden de EU-landen elkaar af door ieder voor zich de spaargarantie te verhogen om klanten ervan te weerhouden hun geld over te zetten naar in hun ogen veiligere banken.

Deze 'race naar de top' leidde tot ongelijke concurrentie tussen banken uit verschillende landen.

IJsland

De IJslandse regering, die niet lid is van de EU, gaf maandagavond ook een garantie af, op de totale banktegoeden. De IJslandse Landsbanki, in Nederland bekend van internetspaarbank IceSave, werd onder curatele gesteld en ook andere banken moesten een deel van de controle afstaan aan de overheid.

Het financiële systeem van IJsland is in versneld tempo in een crisis geraakt. De regering van het noordelijke land was bang dat zonder overheidsoptreden het land failliet zou gaan. De IJslandse banksector draagt voor 34 procent bij aan het bruto binnenlands product van het land.

Balkenende

Het idee van premier Jan Peter Balkenende om maximaal 3 procent van hun bruto binnenlands product in banken te steken zodra die failliet dreigen te gaan, haalde het dinsdag niet tijdens het EU-overleg.

Wel spraken de ministers af dat regeringen bij een reddingsoperatie "in een positie moeten zijn om het management te vervangen" en dat "het management geen onterechte beloningen zou moeten ontvangen".

Beurzen

De onrust in de financiële sector heeft zijn weerslag op de effectenbeurzen. Dinsdag gaven de Europese beurzen een nerveuze indruk na het slagveld van maandag. Toen maakte de AEX-index in Amsterdam de grootste smak sinds oktober 1987 met een min van 9,1 procent.

Dinsdag sloot de beurs 1 procent lager op 309,44 punten. De Britse en Franse hoofdgraadmeters gingen respectievelijk 0,2 en 0,6 procent omhoog. De Duitse beurs ging 1,1 procent achteruit. Volgens handelaar Rik Zwaneveld van AFS Brokers doet de beurshandel denken aan "een mengeling van een casino en een kermisattractie."