Slechte markt houdt aan: nieuwe ronde ontslagen

AMSTERDAM - Het begin van het halfjaarcijferseizoen heeft deze week één ding duidelijk gemaakt: de grote ondernemingen zullen de komende maanden flink in hun personeelsbestand blijven snijden om de winst op peil te houden. Of nog erger, om de verliezen te beperken.

Beleggers keken reikhalzend uit naar de cijfers over de eerste zes maanden van dit jaar. Niet zozeer om de winsten of verliezen die zijn geboekt, maar om de verwachtingen van de ondernemingen voor de rest van het jaar. Begin 2003 hield het overgrote deel van de topmannen zich op de vlakte, als het ging over een mogelijk marktherstel.

In het voorjaar konden bedrijven de slappe markt nog toeschrijven aan SARS en Irak. De longziekte en de oorlog mogen inmiddels zo goed als voorbij zijn, een herstel zit er voorlopig niet in. Dat bleek nog maar eens uit de marktcommentaren van Philips, ASML en Akzo Nobel. Die beloofden deze week weinig goeds.

"Stringent beheer van kosten en activa blijft de beste koers met het oog op de kwetsbare marktsituatie", stelde Philips-topman G. Kleisterlee afgelopen dinsdag. Donderdag schrapte de elektronica-multinational nog eens 280 banen in Eindhoven bij de beeldbuizenfabriek LG.Philips Displays.

"We zien dat chipmakers langer wachten met het bestellen van nieuwe machines", heette het een dag later bij D. Dunn, topman van chipmachinemaker ASML. Hij kondigde aan nog eens 550 banen te schrappen. In december 2002 zette het bedrijf al een streep door banen om de teruglopende vraag naar machines op te vangen. De onderneming was toegerust om 160 systemen per jaar te maken, maar schroeft de productie terug naar 130.

De bedrijven beantwoorden het uitblijven van het aantrekken van de markt vrijwel allemaal met extra kostenbesparingen. Een half jaar geleden verwachtte het bedrijfsleven nog een aantrekkende markt in de tweede helft van 2003. Dat is nu losgelaten. Bovendien gooit de verzwakte dollar extra roet in het eten. Dat betekent meer ontslagen. Huidige reorganisaties brengen niet genoeg op.

Niet alleen Nederlandse bedrijven temperden de verwachtingen over de tweede helft van het jaar. Buitenlandse ondernemingen als de Finse telecomfabrikant Nokia en de Amerikaanse technologieconcerns Motorola en IBM hielden zich op de vlakte. Nokia stelde concreet minder telefoontjes te verkopen dan verwacht, de andere zeiden nog geen aantrekkende markten te zien.

Akzo Nobel kondigde vrijdag aan ook te komen met een nog onbekend aantal additionele banenreducties. Het chemieconcern voert een reorganisatie door, maar ziet vooralsnog geen herstel van de markt. Ook bedrijfsonderdelen komen binnenkort in de verkoop. Welke en hoeveel is nog onderwerp van studie op het hoofdkantoor in Arnhem.

Bij de ondernemingen die nog met cijfers moeten komen, lijkt het beeld niet veel beter te zijn. De eerste voorzichtige waarschuwing voor de financiële sector kwam van Van der Moolen. De effectenhandelaar verraste negatief met een winstval van bijna 60 procent. Bankverzekeraar Fortis deed daar vrijdag nog een schepje bovenop. De directeur van de Nederlandse verzekeringstak benadrukte nog maar eens dat de resultaten van verzekeraars onder druk blijven staan. Oorzaak: de moeilijke marktomstandigheden.

Tip de redactie