UTRECHT/DEN HAAG - Reizigers moeten dit jaar mogelijk toch meer gaan betalen voor hun treinkaartje.

Consumentenorganisaties, waaronder Rover en de Consumentenbond, en de Nederlandse Spoorwegen zijn in gesprek over een beperkte tariefstijging in combinatie met maatregelen waarvan de treinreiziger direct profiteert. Dat hebben diverse bronnen tegen het ANP bevestigd. Consumentenbond

Staatssecretaris Schultz van Haegen (Verkeer), die politiek verantwoordelijk is voor de NS, weet officieel niets af van het overleg. Een zegsman van haar departement ontkent echter niet dat ook een ambtenaar van het ministerie bij de gesprekken als toehoorder is aangeschoven. Rover wil geen commentaar geven. "Maar je weet nooit welke ontwikkelingen er in de toekomst zijn", zegt een woordvoerder. De Consumentenbond wil niet op de zaak ingaan. De NS vindt dat de bal bij de consumentenorganisaties ligt. "Maar we willen altijd praten."

De rechter bepaalde begin dit jaar in een kort geding dat de aangekondigde prijsstijging van 4,15 procent per 1 juli niet mocht doorgaan. De NS had de tarieven op 31 december na loketsluiting ook al verhoogd, terwijl het bedrijf aan Rover en de Consumentenbond had beloofd dat de prijzen vorig jaar niet zouden stijgen wegens de vele vertragingen.

De uitspraak was in feite een overwinning voor de consumentenorganisaties en niet voor toenmalig minister De Boer (Verkeer), die het kort geding had aangespannen. Zijn ministerie kreeg zelfs een tik op de vingers van de rechter, omdat dat eerder aan de NS had laten dat een dubbele tariefstijging best mogelijk was.

Ook de rechter vond dat dat contractueel mogelijk was, maar beschouwde de belofte van de NS als een 'contract met de reiziger'. Als de organisaties namens de reiziger nadere afspraken maken met het spoorbedrijf mogen de tarieven alsnog omhoog.

De NS gaat fors in de dienstverlening schrappen of verbetermaatregelen op de lange baan schuiven als de kaartjes niet duurder mogen worden, waardoor het spoorbedrijf naar eigen zeggen miljoen euro misloopt. Bovendien hangen er nog juridische procedures boven de markt waarvan of de NS (de reiziger) of de staat (de belastingbetaler) de dupe zal worden. Daarom hebben de consumentenorganisaties anderhalve maand geleden aan de bel getrokken bij de Maastrichtse burgemeester Leers, voorzitter van het Locov, waarin alle betrokken partijen over spoorvervoer overleggen.

Na drie gesprekken proberen de partijen nu tot een akkoord te komen. De bedoeling is snelle invoering van een tariefsverhoging die wel aanzienlijk lager zal uitvallen dan 4,15 procent. De NS zou dan een aantal maatregelen moeten nemen, waaruit blijkt dat de kwaliteit van het spoorbedrijf toeneemt en bijvoorbeeld vertragingen afnemen. De juridische procedures zouden dan kunnen worden beëindigd.

Zo zou het spoorbedrijf niet het mes mogen zetten in een groot aantal treindiensten en mogen de verbeterplannen niet op de lange baan worden geschoven. Belangrijk is dat de reizigers het idee hebben dat ze waar voor hun geld krijgen. Als de NS zijn afspraken niet nakomt of de kwaliteit onder de maat blijft, zou het bedrijf de prijsstijging moeten 'teruggeven' aan de reiziger.

Als de consumentenorganisaties en de NS tot een akkoord komen, moeten ambtenaren dit aan Schultz van Haegen voorleggen. Het lijkt niet waarschijnlijk dat zij dan nog gaat dwarsliggen, omdat het initiatief immers bij de consumentenorganisaties ligt. De kersverse spoorwetten beogen bovendien juist een grotere rol voor het Locov, het overlegorgaan waarin het akkoord is gesmeed.