DEN HAAG - De vakcentrales FNV en CNV hebben donderdag het kabinet gedreigd het overleg af te breken als in augustus blijkt dat er extra bezuinigd gaat worden op de sociale zekerheid.

"Bezuinigingen die neer slaan op de sociale voorzieningen zullen het overleg torpederen en ook de geloofwaardigheid van minister De Geus van Sociale Zaken", aldus FNV-voorzitter L. de Waal.

Agenda

Kabinet en sociale partners gaven ruiterlijk toe dat ze het eigenlijk nergens over eens zijn, behalve dat de economie er belabberd voor staat. Verder dan het opstellen van een agenda voor nader overleg kwamen ze dan ook niet. "De verschillen van opvatting over het kabinetsbeleid en het begrotingsbeleid zijn groot", onderkende premier Balkenende. CNV-voorzitter Terpstra verweet het kabinet een 'benepen, zuinige' opstelling.

Vooral de ingrepen in de sociale zekerheid en de dreigende ontkoppeling van lonen en uitkering scheiden kabinet en vakcentrales. Ook de werkgevers lopen te hoop tegen de extra bezuinigingen. Ze vrezen lastenverzwaringen. Bovendien verschillen ze met het kabinet van mening over verlofspaarregelingen.

Spaarloon

Volgens VNO-NCW-voorzitter J. Schraven kan het geld beter worden besteed aan het spaarloon. Ook MKB-Nederland ziet niets in 'nog meer' verlofregels. "Dat zou een ramp zijn voor het midden- en kleinbedrijf", aldus de kersverse voorzitter L. Hermans van MKB-Nederland. Verder bepleitte hij verhoging van de pensioenleeftijd naar 67 jaar.

"De zorgen over de economie zijn bij iedereen wel reëel", aldus premier Balkenende donderdag in een eerste reactie na het overleg met werkgevers- en werknemersorganisaties. "Alle betrokkenen zien de ernst in van de ontwikkeling van de werkgelegenheid en concurrentiepositie van Nederland. Ten aanzien van de kabinetsbeleid zijn nog duidelijke verschillen in de opvattingen."

De premier maakte vooraf al duidelijk dat hij verwachtte dat het gesprek met sociale partners een duidelijk karakter zou hebben van het opstellen van agenda's. De partijen hebben afgesproken de komende tijd verder te praten over pensioen, levensloop, jeugdwerkloosheid, topinkomens en verbeteren van de productiviteit van het bedrijfsleven. Dat laatste denken de sociale partners en het kabinet vooral te stimuleren door te investeren in kennis, innovatie en scholing.

FNV teleurgesteld

FNV-voorzitter L. de Waal was na afloop behoorlijk teleurgesteld. "De FNV verschilt fundamenteel van mening met het kabinet hoe we de economie uit het slop moeten halen." Het steekt de FNV vooral dat het kabinet dreigt de koppeling tussen lonen en uitkeringen los te laten als de vakbeweging niet voldoende zou meewerken aan loonmatiging.

De Waal en CNV-voorzitter D. Terpstra losten na het overleg met regering en werkgevers een schot voor de boeg. Als door de noodzaak om te bezuinigen ook de sociale voorzieningen verder worden aangetast, 'torpedeert dat het overleg'. Het zou ook de geloofwaardigheid van minister De Geus van Sociale Zaken aantasten, stelden De Waal en Terpstra.

Belofte

De enige reden dat de FNV de komende tijd toch blijft praten met het kabinet, is volgens De Waal de belofte 'dat er wijzigingen in het kabinetsbeleid mogelijk zijn'. Balkenende verklaarde dat er wat het kabinet betreft 'geen sprake is van een gesloten boek' als er op de afgesproken onderwerpen constructief verder gepraat kan worden met sociale partners.

CNV-voorman Terpstra stelde zijn nek stevig te willen uitsteken als ook inderdaad de komende maanden blijkt dat er bij het kabinet ruimte is om te onderhandelen. "Dan zijn wij bereid om de lonen een substantieel deel te matigen." Zover wilde zijn collega van de FNV niet gaan. Volgens De Waal is het nog te vroeg om daarover te praten.