DEN HAAG - Ruim een op de vijf pensioenfondsen heeft niet genoeg geld om zijn verplichtingen na te komen. Eind mei zaten 187 pensioenfondsen onder de dekkingsgraad van 105 procent die nodig is om in de toekomst alle gepensioneerden te kunnen betalen en wat geld achter de hand te houden voor tegenvallers.

De problemen komen voort uit de slechte rendementen van pensioenfondsen die de afgelopen drie jaar 135 miljard euro zijn achtergebleven bij de verwachtingen. Dat meldde de Pensioen- en Verzekeringskamer (PVK) woensdag bij de presentatie van het jaarverslag. Ruim 350 fondsen hadden vorige maand onvoldoende vet op de botten om zich de komende jaren te weren tegen de grillige trekken van de aandelenmarkten, aldus de toezichthouder.

De pensioenfondsen die niet voldoen aan de dekkingsgraad van 105 procent, moeten hun vermogen zo snel mogelijk op peil brengen. Bijna alle pensioenbeheerders hebben een herstelplan opgesteld om de problemen nog dit jaar het hoofd te bieden. Volgens de PVK blijkt daaruit dat de pensioenfondsen de tekorten willen wegwerken door premieverhogingen en bijstortingen van de werkgever.

De PVK hoeft overigens steeds minder pensioenfondsen in de gaten te houden. Afgelopen jaar zijn er 35 fondsen verdwenen, waardoor de teller op 926 kwam te staan. Nog eens 135 pensioenfondsen willen zichzelf opheffen. De toezichthouder wijt de krimp onder meer aan fusies tussen pensioenfondsen en ondernemingsfondsen die aansluiting zoeken bij een groter bedrijfstakpensioenfonds.

De verzekeraars, die eveneens onder toezicht van de PVK staan, voelden in 2002 nog altijd de gevolgen van de terreuraanslagen in de Verenigde Staten. Zij konden hun risico's afgelopen jaar moeilijker onderbrengen bij herverzekeraars, die hun premies opschroefden en de mogelijkheden beknotten om met name terrorismerisico's bij hen onder te brengen.

Samen met de daling van de beurskoersen brachten deze ontwikkelingen diverse verzekeraars in het nauw. De PVK heeft bij verzekeraars in de boeken gekeken of hun financiële positie nog deugde. "In een enkel geval waren we genoodzaakt een sanerings- of financieringsplan op te vragen. Bij een aantal kleinere verzekeraars moest de PVK verdergaand ingrijpen", aldus PVK-voorzitter D. Witteveen.