DEN HAAG - Het kabinet neemt drie fiscale maatregelen om de topinkomens aan te pakken. De ingrepen moeten excessieve beloningen voor topfunctionarissen tegengaan en werkgevers aanmoedigen om een 'verantwoord' salarispakket samen te stellen voor bestuurders.

Vicepremier Wouter Bos heeft dat vrijdag gezegd na afloop van de ministerraad. Een groot deel van de maatregelen lekte eerder deze week al uit.

Aandelen

Het kabinet wil voorts dat bestuurders zelf niet financieel profiteren van een overname. Dat betekent in de praktijk dat hun aandelen- en optiepakketten moeten worden bevroren zodra bestuurders onderhandelen over de verkoop van hun bedrijf.

De Tweede Kamer heeft in oktober een dergelijk plan gevraagd tijdens een debat over de hoge vertrekpremie voor bestuursvoorzitter Rijkman Groenink van ABN Amro.

Heffing

Een van de drie fiscale voorstellen die het kabinet doet, is een heffing van 30 procent die werkgevers moeten betalen over vertrekvergoedingen van meer dan 500.000 euro voor topbestuurders.

Werkgevers krijgen bovendien een belasting van 15 procent opgelegd als zij hoge functionarissen op de valreep aan een fors hoger pensioen helpen. Het gaat om een methode waarbij bestuurders met een pensioenuitkering gebaseerd op hun laatst verdiende loon, net voor vertrek een fikse salarisverhoging krijgen.

De consequenties hiervan voor het pensioen kunnen nu nog fiscaal gunstig worden verrekend.

Durfinvesteerders

Ten slotte wil het kabinet de durfinvesteerders aanpakken. Fondsmanagers speculeren met vele miljoenen, die nu vaak nauwelijks worden belast. Over de investeringsgelden moet straks 25 procent belasting worden betaald.

"Deze maatregelen zijn niet bedoeld om mensen die goed presteren te beroven van hun inkomen'', zei Bos, die als minister over Financiën gaat. "Maar we hebben de verantwoordelijkheid om een grens te trekken als het gaat om excessen die niemand nog kan uitleggen.''

Opbrengst

Volgens Bos leveren de maatregelen jaarlijks 60 miljoen euro aan belastinginkomsten op. Dat is evenveel als het schrappen van de fiscale aftrek van hoge pensioenpremies binnen zou brengen. Dat plan is onder druk van regeringspartij CDA van tafel gehaald.

Trots

Voor het nieuwe pakket maatregelen, dat 1 januari volgend jaar ingaat, is intensief overleg gevoerd met organisaties van werkgevers en werknemers. Bos benadrukte dat ook het bedrijfsleven baat heeft bij de aanpak van excessen.

Hij zei trots te zijn dat dit het eerste kabinet is dat excessieve topinkomens fiscaal aanpakt. Daarmee lost Bos naar eigen zeggen ook zijn verkiezingsbelofte als PvdA-lijsttrekker in om met maatregelen te komen.

Partijen

De coalitiepartijen CDA en PvdA in de Tweede Kamer spreken respectievelijk van een “evenwichtig pakket'' en van “een breuk met het verleden''.

Oppositiepartij SP vindt de maatregelen nog niet ver genoeg gaan, maar is blij dat het kabinet nu erkent dat er wel iets aan topinkomens gedaan kan worden. “Tot op heden zei men altijd dat er niets kon'', aldus SP-Kamerlid Sadet Karabulut.

VVD-Kamerlid Frans Weekers vindt de heffing op vertrekvergoedingen “zot voor slechts een handvol mensen''. “Het is vooral symboolwetgeving. Het lijkt erop dat vooral Bos met een jaloezietax wil graaien.''