NUSA DUA - Op de VN-klimaattop op Bali heeft een groep rijke landen met de Wereldbank het voortouw genomen om oerbossen te beschermen.

Zij stellen in totaal 160 miljoen dollar beschikbaar voor een nieuw financieringsstelsel om ontwikkelingslanden te compenseren voor het laten staan van de bomen. Nederland draagt, zoals bekend, 15 miljoen euro bij.

Wereldbank-president Robert Zoellick lanceerde dinsdag het initiatief dat hij baanbrekend noemde. Volgens minister Bert Koenders (Ontwikkelingssamenwerking) gaat het om een enorme innovatie.

Uitstoter

Ontbossing zorgt voor 20 procent van de uitstoot van alle broeikasgassen. De meeste tropische regenwouden staan in Indonesië, Congo en Brazilië. Indonesië is wereldwijd de op twee na grootste uitstoter van CO2 of kooldioxide, terwijl het een land in ontwikkeling is.

Met het zogenoemde Forest Carbon Partnership Facility (FCPF) lopen de deelnemende landen vooruit op een nieuw Kyotoprotocol met afspraken over de verdere CO2-reductie en nieuwe instrumenten.

'Bali' moet een aanzet geven tot onderhandelingen daarover, die in 2009 klaar moeten zijn. Het huidige 'Kyoto' loopt in 2012 af.

Proefproject

Volgens Koenders is 2012 "te laat" om de ontbossing een halt toe te roepen. Het proefproject dat nog verder uitgewerkt wordt, gaat direct van start. De minister deelde niet de kritiek dat bossen een prijs krijgen en daarmee verhandelbare waar worden.

De belangrijkste financiers zijn Duitsland en Engeland, met respectievelijk veertig en dertig miljoen dollar, gevolgd door Nederland, Australië, Japan, Frankrijk, Zwitserland, Denemarken en Finland. Een Amerikaanse hulporganisatie legt vijf miljoen dollar bij. Zoellick rekent ook op extra bijdragen van bedrijven aan het FCPF.

Elite

Koenders benadrukte dat de boerenbevolking, lokale overheden en andere belanghebbenden, zoals bedrijven, bij de plannen worden betrokken en niet alleen zaken wordt gedaan met regeringen. Hij erkende dat anders "een elite het geld van de ontbossing opstrijkt".

Nederland gebruikt zo'n aanpak - controle via satellieten- bij een project in Centraal-Kalimantan om een enorm gebied aan veenbossen te beschermen. Koenders bezocht het gebied afgelopen weekeinde.