'Breuk per saldo negatief voor economie'

AMSTERDAM - Het stuklopen van de formatiebesprekingen tussen CDA en PvdA is per saldo negatief voor de Nederlandse economie, aldus de Groningse hoogleraar economie A. van Witteloostuijn. De doorslag hierbij geeft volgens de econoom -"Ik ben partijloos"- dat de VVD weer in beeld komt als regeringspartij. Daardoor dreigen nog omvangrijker bezuinigingen.

"De dreigende bezuinigingen van 20 miljard euro zijn voorlopig van tafel. Dat is positief omdat zo'n draconische ingreep volstrekt ongeschikt is in deze tijd. Maar als de VVD met het CDA gaat onderhandelen komt er misschien wel een pakket bezuinigingsmaatregelen van 25 miljard op tafel."

"De Britse regering geeft wat dat betreft het goede voorbeeld", meldt Van Witteloostuijn vanuit zijn kamer in het Britse Durham, waar hij aan de universiteit werkzaam is als hoogleraar internationale strategie. "De Britten lenen 30 miljard pond op de kapitaalmarkt om in de publieke sector te pompen, zoals de gezondheidszorg en het onderwijs. Daarmee schep je werkgelegenheid in de publieke sector en compenseer je het banenverlies in de private sector. Het gevolg is dat de Britse economie aardig doorsputtert, terwijl de Nederlandse economie vrijwel tot stilstand is gekomen."

Een algemeen probleem in Nederland is volgens Van Witteloostuijn dat er te veel politici rondlopen die geen verstand hebben van economie. "Ik kan niet traceren waar die neo-liberale, neo-conservatieve flauwekul vandaan komt dat je je als overheid geen schuld kunt veroorloven. Juist in tijden van laagconjuctuur moet de overheid investeren en de automatische stabilisatoren hun werk laten doen."

Conjunctuur

Als een 'bron van het kwaad' wijst Van Witteloostuijn op het Verdrag van Maastricht uit 1992, waarbij lidstaten van de Europese Unie afspraken dat het begrotingstekort niet meer dan 3 procent van het bruto binnenlands product mag bedragen. "Dat is veel te strak en bovendien afgesproken in een tijd van hoogconjuctuur. Zo'n norm moet flexibel zijn, moet meebewegen met de conjuctuur."

De breuk betekent dat Nederland het nog een onbepaalde tijd moet doen met een demissionair kabinet, dat geen beleid kan maken. Ook dat beoordeelt Van Witteloostuijn als een negatief effect, omdat het geen goed doet aan het toch al sterk afgenomen vertrouwen van consumenten, producenten en de financiële markten. "Op micro-niveau is het wel positief dat er nog geen nieuw kabinet is. De overproductie van beleidsregels is stilgevallen. Niet nog meer regels, geen nieuwe hervormingen van het onderwijs bijvoorbeeld. Het lijkt mij dat niemand dat erg vindt."

Tip de redactie