AMSTERDAM - De Verenigde Staten en Groot-Brittannië werken aan een plan om ongeveer veertigmiljard dollar uit de verkoop van Iraakse olie te bestemmen voor humanitairehulp tijdens de oorlog tegen Saddam Hussein die elk moment kan uitbreken.

Volgens bronnen bij de Verenigde Naties willen de twee landen het plan, datuitgaat van een snel verloop van de oorlog, kort na het begin van devijandelijkheden in de VN-Veiligheidsraad presenteren. Het komt in grote lijnenneer op een voortzetting van het olie-voor-voedselprogramma tijdens de oorlog.

Het geld staat op een VN-rekening. Volgens het plan zouden Washington en Londendaar geen toegang toe krijgen, maar is het de bedoeling dat het geld directnaar de instanties voor humanitaire zorg gaat.

Gebruik van Iraks eigen olieinkomsten voor hulpverlening zou de financiëleverantwoordelijkheid van de VS en Groot-Brittannië voor het Iraakse volk na eenoorlog aanzienlijk verlichten. Om zich van de steun van de Veiligheidsraad teverzekeren, zouden de twee landen het plan willen laten indienen doorVN-secretaris-generaal Kofi Annan. De Veiligheidsraad heeft zich dinsdag bereidverklaard voorstellen van Annan over de aanpak van de humanitaire situatie inIrak woensdag op een open hoorzitting te bespreken.

Hans Blix

Op dezelfde zitting, die slechts uren vooraf gaat aan het aflopen van hetultimatum van 48 uur dat de Amerikaanse president George Bush de Iraaksepresident Saddam Hussein en diens zoons heeft gesteld, zal het hoofd van deVN-wapeninspecteurs, Hans Blix, een lijst vragen presenteren die Irak moetbeantwoorden om te bewijzen dat het zich ontwapent.

Een oorlog lijkt niet meer te vermijden, maar volgens de Duitse VN-ambassadeurGunter Pleuger is het desondanks zinnig dat de raad de punten van Blixbespreekt en aanvaardt. De inspecties zijn opgeschort, maar niet afgeschaft,zei Pleuger. Hij verwees naar een resolutie uit 1999 die stelt dat inspectiesna een ontwapening van Irak moeten worden voortgezet.

Teleurstelling

Blix heeft er zijn teleurstelling over uitgesproken dat de VS, Groot-Brittanniëen Spanje zo snel tot de conclusie zijn gekomen dat de inspecties niet werken.Blix zei dat zijn teams de afgelopen 3,5 maand geen bewijzen van chemische ofbiologische wapens hebben gevonden. Ook als Irak die toch zou bezitten, zeiBlix niet te geloven dat Saddam Hussein ze ook zou gebruiken, omdat dewereldopinie zich dan achter de VS zou scharen. Volgens Blix houdt Saddamsregering zelfs met een nederlaag in het verschiet nog rekening met de publiekeopinie. Sommige mensen maken denken zelfs na de dood nog om hun reputatie, zeihij.

Het Amerikaanse ministerie van buitenlandse zaken ziet juist een groot risicovoor het gebruik van chemische wapens door Irak. Functionarissen van hetministerie zeiden dinsdag informatie te hebben dat Saddam zijnlegercommandanten de vrije hand heeft gegeven om chemische wapens te gebruiken.

De Amerikanen gaan ervan uit dat Irak nog voorraden sarin, cyclosarin, VX enmosterdgas bezit en denken dat die in handen zijn van de Republikeinse Garde,de best getrainde en trouwste troepenmacht van Saddam. Een groot deel van degarde is gestationeerd in en rond Bagdad.