DEN HAAG - Het ondernemingsklimaat in Nederland is redelijk tot goed, maar Nederlandse bedrijven investeren te weinig in onderzoek en nieuwe ontwikkelingen. Ook brengen ze relatief weinig nieuwe producten op de markt. Verder is het aantal starters en snel groeiende bedrijven internationaal gezien laag.

Dat blijkt uit onderzoek van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) dat minister Maria van der Hoeven van Economische Zaken maandag in ontvangst heeft genomen.

In het rapport wordt het Nederlandse ondernemingsklimaat vergeleken met dat in twintig landen in de Europese Unie en de OESO. Het materiaal dateert grotendeels uit 2004 en 2005, omdat de benodigde gegevens met enige vertraging beschikbaar komen.

Stabiel

Nederland scoort vooral goed bij de randvoorwaarden voor economische groei. Er is sprake van een stabiel economisch klimaat, waardoor bedrijven makkelijker op middellange termijn plannen kunnen maken. De inflatie en de langetermijnrente zijn laag, net als het overheidstekort en de staatsschuld. Met de hoogte van de vennootschapsbelasting hoort Nederland tot de middenmoot.

Maar als het gaat om innovatie doet Nederland het minder goed dan de meeste andere landen. Kansen die markten en nieuw ontwikkelde kennis bieden, worden onvoldoende benut. Ook geven Nederlandse ondernemers relatief weinig uit aan onderzoek en ontwikkeling. De toekomstige groei staat daardoor onder druk.

Ondernemingen

Verder komen er vergeleken met de meeste landen (vooral de Angelsaksische) in Nederland weinig nieuwe ondernemingen van de grond. Volgens het rapport is dat deels te verklaren door de weinig enthousiaste houding van Nederlanders over het ondernemerschap.

Studenten

Van der Hoeven noemde die houding maandag zorgelijk. Het kabinet wil scholieren en studenten meer in contact brengen met het bedrijfsleven, zodat hun belangstelling voor ondernemerschap toeneemt.

Daarbij moeten de ondernemers zelf een hoofdrol spelen, vindt de minister. "Jongeren leren het meest van ondernemers, niet van de overheid."

Negatief voor het Nederlandse ondernemingsklimaat zijn ook de belemmeringen die de overheid opwerpt voor bedrijven. Hoewel de laatste jaren de regels waarmee bedrijven te kampen hebben zijn verminderd, komt Nederland internationaal gezien nog steeds als matig uit de bus.

Op veel gebieden zijn de Nederlandse prestaties wisselend. Zo hoort de arbeidsproductiviteit tot de hoogste bij de onderzochte landen, maar is het gemiddeld aantal gewerkte uren weer bijzonder laag. Dat laatste komt door het grote aantal deeltijdwerkers. Het aantal hoogopgeleiden in de bevolking is matig, zeker in de bètarichting.