Rekenkamer kritisch over groene stroom

DEN HAAG - De Algemene Rekenkamer betwijfelt of de doelstelling om in 2010 negen procent van de stroom duurzaam op te wekken zal worden gehaald, maar volgens minister Maria van der Hoeven van Economische Zaken is dat nog steeds "realistisch".

Toenmalig minister Joop Wijn draaide in augustus vorig jaar de subsidiekraan voor groene stroom dicht, omdat de doelstelling ook zonder nieuwe bijdragen gehaald zou worden. Tegelijkertijd zei Wijn toen dat de kosten van de regeling uit de hand liepen.

Volgens de Rekenkamer vormde de (on-)beheersbaarheid van de kosten geen wettelijke grondslag om de zogeheten MEP-subsidie voor nieuwe aanvragen op nul te zetten. Als "formele reden is aangevoerd dat de doelstelling volgens inschatting van de minister ook zonder nieuwe verstrekkingen van subsidie gehaald zou worden.

Van der Hoeven stelt in een reactie dat toen wel degelijk uit de "monitoringsgegevens" bleek dat de doelstelling zonder nieuwe subsidies gehaald zou worden. Dat zou opnieuw blijken uit berekeningen die zij onlangs nog heeft laten uitvoeren.

Biomassa

De Rekenkamer stelt in het rapport over de subsidieregeling Milieukwaliteit Elektriciteitsproductie (MEP), dat de doelstelling alleen gehaald kan worden als de helft van de groene stroom de komende tijd opgewekt wordt met biomassa. Volgens de Rekenkamer importeert Nederland biomassa, terwijl de doelstelling van het beleid is om biomassa uit Nederland in te zetten.

Bovendien is het inzetten van biomassa niet altijd schoon. Als bijvoorbeeld palmolie wordt ingezet, kan de uitstoot van het broeikasgas CO2 gerekend over de hele productieketen net zo groot zijn als bij het gebruik van fossiele brandstoffen.

Biomassa is niet in alle gevallen duurzaam, omdat het kan leiden tot kappen van regenwoud, het verdringen van voedselgewassen en tot verslechtering van luchtkwaliteit rond elektriciteitscenrales. Bovendien bestaat het gevaar dat biomassa de komende tijd veel duurder zal worden. De elektriciteitscentrales zijn niet verplicht om er dan nog gebruik van te maken, aldus de Rekenkamer.

Zij kwam met het rapport op aandringen van de Tweede Kamer, die met de bevindingen haar voordeel wil doen bij het opstellen van een nieuwe MEP-regeling.

Duurzaamheidscriteria

Van der Hoeven wil in de toekomst het inzetten van biomassa toetsen aan duurzaamheidscriteria zoals die inmiddels zijn opgesteld door de commissie-Cramer. Bovendien is al afgesproken dat de kosten van de nieuwe subsidieregeling aan een plafond worden gebonden.

Toen de MEP-regeling in 2003 werd ingevoerd, werden de subsidies gefinancierd uit een opslag per elektriciteitsaansluiting. Dat gaf de zekerheid aan de ontvangers van de subsidie dat de overheid die niet plotseling kon wegbezuinigen. Nadat in 2005 werd besloten om de regeling te betalen uit de begroting van Economische Zaken bleken de kosten in 2006 onbeheersbaar te zijn, omdat ze niet gebonden waren aan een plafond.

Volgens de Rekenkamer is in de periode van 2003 tot 2006 meer subsidie uitgekeerd dan nodig was, omdat de hoogte ervan niet gekoppeld was aan de werkelijke elektriciteitsprijzen, maar aan een te lage inschatting daarvan die voor tien jaar werd vastgezet.

Tip de redactie